کد خبر : 96595
/ 07:16
گفت‌وگو با حسین کیانی‌نژاد، هنرمند خراسانی نوازنده نی

جوانان کمتر به سراغ سازهای ایرانی می‌روند

حسین کیانی‌نژاد نوازنده نی که بیش از ٣٠سال است در زمینه موسیقی فعالیت می‌کند، می‌گوید موسیقی به‌صورت ژنتیکی به او رسیده‌‌؛ به همین علت نیز خواسته‌وناخواسته در این مسیر قدم گذاشته‌ است.

جوانان کمتر به سراغ سازهای ایرانی می‌روند

شهرآرا آنلاین -  شکیبا افخمی‌راد| این هنرمند که در یک خانواده فرهنگی اهل بیرجند متولد شده‌ است، خود را مدیون گذشته فرهنگی و هنری‌اش در بیرجند می‌داند. کیانی‌نژاد در ابتدا با فلوت‌های چوبی نوازندگی را آغاز و در سال١٣۶۵ به پیشنهاد معلمش، ساز نی را برای حضور حرفه‌ای در عرصه هنر انتخاب می‌کند و اواخر دهه۶٠ راهی تهران می‌شود تا این ساز و آهنگ‌سازی را تخصصی‌تر دنبال کند. 

او همچنین فرد الهام‌بخش زندگی خود را حسن کسائی، استاد بنام ساز نی، معرفی می‌کند: «استاد کسائی خداوندگار موسیقی بود. من با اینکه او را تنها یک‌بار و آن‌هم مدت زمانی کوتاه دیدم، از او بسیار الهام گرفتم.» 

این موزیسین خراسانی که در طول مسیر حرفه‌ای خود با فرازونشیب‌های بسیاری روبه‌رو شده‌، نوازندگی نی را رها نکرده‌ است و وقتی از این ساز صحبت می‌کند، گویی عزیزی را توصیف می‌کند.

 

﷯ نی‌نوازهای درون‌گرا

به‌گفته کیانی‌نژاد، نی، ساز بدوی و بسیار ساده‌ای ‌است: «ما می‌توانیم بگوییم ساز سنتور مربوط‌به ۶هزار سال پیش است ولی برای نی نمی‌توانیم تاریخی مشخص کنیم؛ چون نی از ابتدای خلقت انسان بوده‌ و تنها سازی است که صنعت در آن دخالت نداشته‌ است. این ساز از دل زمین بیرون می‌آید و انسان فقط در آن، برای ایجاد صوت حفره‌ای ایجاد می‌کند.»

ازطرفی این هنرمند معتقد است ساز نی با وجود ظاهر ساده‌اش به هرکسی پاسخ نمی‌دهد و هرکسی نمی‌تواند آن را بنوازد. 

به گفته او، از بین افرادی که این ساز را می‌نوازند، تنها تعداد محدودی می‌توانند به مدارج عالی برسند: «نی مثل سازهای بادی دیگر، قمیش ندارد که بگوییم دوزبانه است و در آن فوت می‌کنیم و صدا تولید می‌شود. در نی صدا باید داخل دهان تولید شود. همین سختی‌های نوازندگی نی باعث شده‌ است که نی‌نوازها افرادی حساس‌تر، درون‌گراتر و گاهی منزوی‌تر باشند و مانند سایر نوازنده‌ها خیلی مشتاق سن و صحنه نباشند.»

 

﷯ تاثیر دوچندان آموزش سینه‌به‌سینه 

کیانی‌نژاد درباره وضعیت آموزش نی در این دهه توضیح می‌دهد: آن زمان ما با اتودهای تار و ویولن، نی را تمرین می‌کردیم و درواقع کتابی برای آموزش نداشتیم تااینکه سال۶٨ محمدعلی کیانی‌نژاد کتابی را با عنوان «شیوه نی‌نوازی»، منتشر کرد.

به‌عقیده او، کتاب محمدعلی کیانی‌نژاد که پسرعموی حسین کیانی‌نژاد نیز می‌باشد، کتاب پذیرفته‌شده‌ای بود اما بیشتر به کار افرادی می‌آمد که سطحشان در نوازندگی نی متوسط به بالا باشد: «انتشار این کتاب، اتفاق خوبی بود اما در سال‌های بعد، کتاب‌های بهتری هم منتشر شد.»

کیانی‌نژاد باور دارد که آموزش سینه‌به‌سینه نوازندگی نی از آموزش آکادمیک آن تاثیرگذارتر است: «استفاده هنرجویان از اتود، اتفاقی خوب است اما درهرحال اتودها یک نوع تقلب هستند. به نظر من، هنرجو باید اتانین موسیقی را بلد باشد و در کنار آن، نت را در حدی که بتواند بخواند و بنوازد، بیاموزد و همچنین فواصل موسیقی ایرانی را فرابگیرد.»

 

﷯ غم فلسفی موسیقی ایرانی

این روزها درمیان جوانانی که می‌خواهند موسیقی را به‌صورت حرفه‌ای دنبال کنند، کمتر کسی به‌سراغ سازهای اصیل ایرانی می‌رود. در این بین، ساز نی مهجورتر از سازهای دیگر است.

کیانی‌نژاد در این باره می‌گوید: موسیقی ایرانی را متهم به غمگین بودن می‌کنند، درحالی‌که این غم فلسفی است: «زمانی که فردی صدای نی را می‌شنود، غم از دلش برداشته می‌شود نه اینکه به آن اضافه شود.»

به عقیده او جنس موسیقی ایرانی، فرد را با ریشه‌هایش آشنا و او را به فکر وادار می‌کند؛ به همین علت نیز افرادی که درگیر مادیات و زمین شده‌اند، به آن علاقه‌ ندارند.

 

﷯ نیاز به آموزش برای درک موسیقی ایرانی

او علت مهجور ماندن موسیقی ایرانی را مطالعه نداشتن مردم می‌داند: «لازمه توجه و گرایش به موسیقی ایرانی، دانستن ادبیات و تاریخ است. در این صورت است که می‌‌توان موسیقی ایرانی را فهمید و درک کرد.»

کیانی‌نژاد درباره سختی‌های نوازندگی نی می‌گوید: ساز نی سخت‌تر از سازهای دیگر صدا تولید می‌کند و یک هنرجو برای نوازندگی آن باید ١٠سال و روزی بیشتر از ٧ساعت تمرین کند تا دیگران بتوانند صدای سازش را گوش دهند؛ اتفاقی که تنها درصورتی رخ می‌دهد که فرد عاشق باشد. از طرف دیگر نی، سازی نمایشی نیست که افراد زیادی را جذب خود ‌کند.

این مدرس موسیقی ادامه می‌دهد: جوانان امروزی معتقدند که موسیقی ایرانی، هیجان لازم را ندارد. آن‌ها برای درک این هیجان باید به زیبایی‌شناسی برسند. وقتی این زیبایی‌شناسی را کسب کنند، متوجه می‌شوند که استاد لطفی یا استاد شهناز با نواختن دو نت، گویی در نوازندگی معجزه می‌کردند.

او معتقد است ایجاد درک زیبایی‌شناسی در جامعه به تلاش دولتمردان بستگی دارد: «باید در ابتدا در مدارس، درس‌ها و واحدهایی به نام موسیقی، فرهنگ‌شناسی و مردم‌شناسی داشته باشیم. متاسفانه زیربناهای لازم در کشور ما وجود ندارد و فعلا هم قرار نیست اتفاق خاصی در این زمینه رخ دهد.»

 

﷯ فضایی مختص خوانندگان

حسین کیانی‌نژاد که از نوازندگان مطرح ساز نی در کشور است، درحالی‌که بارها فرصت سفر به تهران و کار در فضایی بزر‌گ‌تر و حرفه‌ای‌تر برایش فراهم شده‌ است، همچنان فعالیت هنری‌اش را در مشهد ادامه می‌دهد و این روزها همچون بسیاری از هنرمندان حوزه موسیقی مشهد، فعالیتش به تدریس محدود شده‌ است.

او با بیان آنکه مسائل زیادی باعث شده است تا فعالیتش را در تهران پیگیری نکند، می‌گوید: اول از همه، مقصر خودم بودم که کمی احساسم بر منطقم غلبه کرد و از فرصت‌‌هایی که برایم پیش آمد، درست استفاده نکردم. ازطرفی پاره‌ای مسائل شخصی، نداشتن اعتمادبه‌نفس و تنگ‌نظری برخی‌ها، من را در مشهد ماندگار کرد. 

این هنرمند به فضای موسیقی حاکم بر کشور در این روزها اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: این روزها تمام گروه‌هایی که در مارکت موسیقی کار می‌کنند، پاپ هستند و ما تنها دو یا سه گروه موسیقی ایرانی در سطح کشور می‌بینیم. به این ترتیب اگر در این اوضاع بخواهیم دنبال موسیقی ایرانی برویم، برای آنکه مسائل اقتصادی آن حل شود، باید خواننده سفارشی‌خوان باشید یا خواننده‌ای که جریان مافیا حمایتش کند.

به گفته او، این روزها محوریت موسیقی، آواز شده‌ است و کنسرت به اسم خواننده تمام می‌شود: «یک خواننده پاپ، در خواف کنسرت می‌گذارد و بلیت ١٢٠هزار تومانی می‌فروشد اما کسی از عثمان محمدی‌دوست در خواف، خبری نمی‌گیرد. چنین اتفاقاتی همچون کشتار دسته‌جمعی مردم است؛ کشتاری که در بی‌خبری روی می‌دهد.»

 

﷯ سقوط موسیقی

کیانی‌نژاد که تا امروز چندین آلبوم موسیقی را آهنگ‌سازی کرده، در سال‌های اخیر در این زمینه نیز حضور کمرنگی داشته و چندسالی می‌شود که آلبومی منتشر نکرده‌ است.

این هنرمند درباره فعالیت در زمینه آهنگ‌سازی و تولید آلبوم توضیح می‌دهد: این روزها برای آنکه آلبومی بفروشی، باید با خوانندگان معروف همکاری کنی. این همکاری هم نیاز به پول بسیاری دارد. اگر با خواننده غیرمعروف هم همکاری کنی، آلبوم موفقیتی کسب نمی‌کند.

او می‌گوید چند آلبوم آماده نیز برای انتشار دارد و منتظر است تهیه‌کننده‌ای پیدا شود تا بتواند آن‌ها را در بازار موسیقی منتشر کند: «ازآنجایی‌که آثار هنرمندانی چون کسایی، مشکاتیان و فخرالدینی در انبار مانده‌ است و این روزها هرجا می‌رویم همه دنبال موسیقی پاپ هستند، پیدا کردن تهیه‌کننده، کار سخت و زمان‌‌بری است و به نظر من، همین نقطه را می‌توان نقطه سقوط موسیقی دانست.» 

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی