کد خبر : 96848
/ 08:58
نگاهی به وضعیت گردشگری باکو در مقایسه با مشهد

شهر مجسمه های غول پیکر

خراسان نامدار کم ندارد، یک نمونه‌اش توس که به تنهایی ۴٩۴ عالم و بزرگ در آن شناسایی شده است.

شهر مجسمه های غول پیکر

شهرآرا آنلاین - رزان |  به جز این نامداران دیگری نیز چون مولانا جلال االدین بلخی و ابوسعید ابواالخیر و... هم اهل خراسان بزرگ‌اند. با این حال تا کنون آن طور که باید و شاید نمادی از بزرگان خراسان در مشهد، پایتخت فرهنگی این استان به چشم نمی‌خورد. شاید همین امر هم اندوه ما را در شهرهایی چون باکو دو چندان می‌کند. این شهر با اینکه مفاخر سرشناس چندانی در سطح جهانی ندارد، گورستان شاعران، هنرمندان، سیاستمداران و دانشمندان خود را به یک جاذبه گردشگری تبدیل و با نام پارک مفاخر به گردشگران دنیا معرفی می‌کند. از ظرفیت‌های گردشگری مشهد زیاد گفتیم و شنیدیم. شهری با ظرفیت‌ های فراوان مذهبی، تاریخی، ادبی و فرهنگی که گرچه سالانه پذیرای خیل گردشگران از سراسر ایران و جهان است، به دلیل ماندگاری پایین زائران نتوانسته آن طور که باید و شاید از ظرفیت‌های گردشگری خود استفاده کند. پارک مفاخر باکو بهانه‌ای شد تا نگاهی بیاندازیم به وضعیت گردشگری این شهر در مقایسه با مشهد. 

سوارشدن بر ماشین ونی که احتمالا از جنگ جهانی دوم به جا مانده، شاید آن چیزی نبود که به محض ورود به خاک کشور آذربایجان تصور می کردیم. به ویژه وقتی سوارشدن بر این ون با کرایه یک منات (حدود ٧٧٠٠ تومان در نوروز امسال) آن هم فقط برای ۵٠٠متر، اجباری باشد! اصرار برای پیاده طی کردن مسیر بی فایده می نمود، چرا که سرباز ترک مدام تکرار می کرد «این قانون است، باید سوار شوید!» درحالی که مطمئن بودیم این قانونِ من درآوردی سرباز به دلیل زدوبند با رانندگان ون است، به ناچار به قوانین کشور همسایه تن دادیم و دسته جمعی در ون کثیفی که با هر تکان درش باز می شد مچاله شدیم. پس از پیاده شدن از ون، برای پشت سر گذاشتن مسیر ٢ساعته مرز بیله سوار تا باکو، سوار ماشین بنز قدیمی شدیم که به دلیل کمی مسافر جای اتوبوس های سال گذشته را گرفته بود. امسال به دلیل گرانی نرخ ارز، تعداد مسافران ایرانی که رهسپار باکو می شدند ۶۵درصد کاهش یافته است. به همین دلیل برخلاف انتظار و آن چیزی که در سایت های اینترنتی درباره شلوغی و معطلی های چندساعته شنیده بودیم، عبور ما از مرز ١٠دقیقه بیشتر طول نکشید. از آن سو اما انبوه آذربایجانی هایی که برای سفر به ایران صف کشیده بودند تماشایی بود. امسال بر اساس آمار مراجع رسمی آذربایجان سفر اتباع این کشور به ایران ۶۵درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است. راننده بنز قدیمی که سوارش شدیم، اصالتا اهل باکوست، اما حدود ٩سال در ایران اقامت داشته است. با این حال هنوز به سختی فارسی صحبت می کند. می گوید متوجه می شوم چه می گویید اما نمی توانم صحبت کنم! او تلاش می کند با گذراندن ما از کوچه پس کوچه های روستای بیله سوار و نشان دادن محله اردبیلی های ساکن بیله سوار جمهوری آذربایجان، ارادت خودش را به ایرانی ها ثابت کند. بیله سوار روستای کوچکی است که خانه های یکی دو طبقه با سقف شیروانی دارد، تقریبا شبیه بیشتر خانه های شمال ایران! محله اردبیلی های ساکن بیله سوار هم با دیگر کوچه های این روستا تفاوت چندانی ندارد. چنان که اگر راننده نمی گفت اصلا متوجه ایرانی الاصل بودن ساکنان آن نمی شدیم.

راستش از پشت شیشه خودرو هم می توان فهمید که وارد یک کشور وارداتی شده ایم. کشوری که تولید چندانی ندارد و فقط بر پایه نفت و گازش اداره می شود. این را می توان در کوچه پس کوچه های بیله سوار، از فراوانی خودرو های قدیمی و همچنین بسیاری کارگرانی که مشغول ریختن خاک از یک جوی در یک فرغون هستند، فهمید. البته باید درنظر داشت اینجا تنها یک روستای مرزی است و نباید توقع چندانی داشت.

 134163.jpg

کوله بار آموختنی از باکو

نظافت؛ برخلاف روستای مرزی بیله سوار که با تصوراتمان از جمهوری آذربایجان همخوانی چندانی نداشت، شهر باکو، پایتخت این کشور، به خوبی می تواند تمیزی، نظم، زیبایی و معماری کشوری را نمایندگی کند که گام های بلندی برای جذب گردشگر برداشته است. سرتاسر ساحل و شهر را که زیرچشم بگیرید به ندرت می توانید اثری از زباله و کثیفی ببینید، شاید به همین خاطر بود که وقتی از پشت شیشه خودرو ساحل تمیز و زیبا را می دیدیم باورمان نمی شد اینجا ساحل دریای خزر است و ساحل این دریا هم می تواند این گونه باشد!

نظم؛ با قدم زدن در این شهر می توانید آرامش را به جسم و روحتان هدیه دهید. نه خبری از بوق و شلوغی و ترافیک است و نه از سبقت و استرس عبور از خیابان. با توجه به قوانین سفت و سخت و جریمه های گرانی که پلیس آذربایجان(که حضورش هم در شهر بسیار مشهود است) نسبت به رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی دارد، شما می توانید حتی با چشم بسته از خط عابرپیاده عبور کنید. اینجا اولویت با پیاده است و هر ماشینی با هر اندازه و سرعت، به محض مشاهده عابرپیاده روی خط، موظف است پشت خط بایستد. در عوض اگر عابر پیاده هم از جایی به جز خط کشی عابر، عبور کند با جریمه سنگین روبه رو می شود.

معماری؛ معماری ساختمان های شهر هم احتمالا از جمله مواردی است که در همان ابتدای ورود توجهتان را جلب می کند. در باکو شما با یک شهر آشفته با ساختمان های بلند و کوتاه مواجه نیستید؛ به راحتی می توان ۴سبک معماری قرون وسطایی، اسلامی، شوروی سابق و مدرن معاصر را در این شهر دید که هر کدام با ترکیبی منظم در جای خود نشسته و بیانگر دوران مختلف تاریخی این شهر است.

ماشین؛ خودرو های رنگ و وارنگ و گران قیمت هم با ورود به شهر نمایان می شوند که البته با کمی تلاش در میانشان می توان سمند و پراید تولید ایران، اما با ظاهری متفاوت تر را هم دید. با وجود بهره مندی این کشور از نفت و گاز، بنزین در آذربایجان گران است؛ قیمت هر لیتر بنزین یک و نیم منات؛ به همین دلیل بیشتر ماشین های سواری این شهر، گازوئیلی است.

غذا؛ ترکان آذربایجانی در پخت انواع کباب مهارت ویژه ای دارند و در رستوران ها نیز بیشتر کباب سرو می کنند. برنج به ندرت در منو رستوران و سفره غذایی مردم آذربایجان دیده می شود مگر در عید و جشن ها. کباب های آذری بسیار خوش مزه اما خوش نمک و چرب است.

خرید؛ باکو شهر مناسبی برای خرید پوشاک نیست، به ویژه برای ما ایرانی ها. به ندرت می توانید لباس زیر ٧٠٠هزار تومان در این شهر بیابید. از آنجایی که باکو یک شهر وارداتی صرف است و تولیدی پوشاک ندارد، قیمت ها در این کشور همسایه زیاد است، این روزها بسیاری از آذربایجانی ها ترجیح می دهند برای خرید به ایران بیایند، چنان که تجارت چمدانی و گردشگری درمانی دو دلیل مهم سفر مردم آذربایجان به ایران است و این می تواند یک فرصت مناسب برای اشتغال زایی ما باشد.

حمل و نقل؛ باکو فقط دو خط مترو دارد و تمام شهر را پوشش نمی دهد، اما با خطوط اتوبوس رانی این شهر می توانید به هرکجا که می خواهید بروید. برای استفاده از اتوبوس باید دو منات وارد دستگاهی که در هر ایستگاه وجود دارد بکنید و یک کارت شارژی تحویل بگیرید. به جز این، تاکسی های فراوانی هم در شهر وجود دارند که جنس خوب و بد دارند. اگر بفهمند تازه وارد شهر شدید و زبان هم نمی دانید تا بتوانند سرتان کلاه می گذارند. اولین باری که در این شهر سوار تاکسی شدیم، بر اساس آنچه از پیش شنیده بودیم خواستیم ۵منات توافق کنیم، راننده گفت هرچه تاکسی متر نشان دهد، اعتماد کردیم و سوار شدیم اما هنگام پیاده شدن، راننده چند دکمه زد و در نهایت عدد٩ را نشانمان داد، در حالی که روز بعد همان مسیر را با ٢منات رفتیم. بهتر است قبل از سوارشدن به تاکسی بر سر کرایه توافق کنید و به تاکسی مترهایشان هم اعتمادی نکنید.

134164.jpg

گردشگری؛ باکو یک شهر تاریخی و ساحلی با موزه های متعدد و فضاهای ساحلی شیک است که با تمیزی و نظمش توانسته تا حدی توقع گردشگران را برآورده کند. کاخ شیروان شاه و قلعه دختر در ایچری شهر (بافت تاریخی این شهر)، موزه مدرن حیدرعلی اف و برج های شعله، بولوار ساحلی زیبای باکو، شب زنده داری های میدان فواره و خیابان تاراگوی از جمله مواردی است که می تواند ساعت ها از وقت گردشگران را به خود اختصاص دهد. با تمام این ها باکو شهر چندان موفقی در صنعت گردشگری نیست. مردم این کشور آشنایی چندانی با زبان انگلیسی ندارند و به همین دلیل کمتر می توانید گردشگر اروپایی در شهر ببینید. علاوه براین آذربایجان محصول چندانی برای فروش به گردشگران ندارد. شاید حتی پربیراه نباشد که بگوییم بسیاری از صنایع دستی این کشور از ایران تهیه شده است. چنان که به راحتی می توانید نمونه سفال های لالجین، منبت کاری های اصفهان و فرش های تبریز را در مغازه های فروش سوغات ببینید که با قیمت چندبرابری به فروش می رسد. با توجه به این موارد، جمهوری آذربایجان به این زودی ها نمی تواند از بخش خرید و سوغات که بیشترین سود حضور گردشگر نیز به آن اختصاص دارد، درآمدزایی کند، مگر اینکه آستین را بالا بزند و با بالا بردن تولیدات و برند کردن محصولات خود از حضور گردشگر نفع برد. اتفاقی که در مشهد ما نیز کم و بیش مشاهده می شود. مشهد این روزها بازار فروش محصولات چینی شده است و خواه ناخواه بیشترین سود حاصل از حضور گردشگر در مشهد به جیب چینی ها می رود.

خرج و مخارج؛ تا همین سال گذشته باکو یکی از شهرهای ارزان برای ایرانیان به شمار می رفت و هر سال شاهد سفرهای زیادی از ایران به این شهر بودیم اما گرانی نرخ ارز در ایران، این روزها سفر به باکو را نیز گران کرده است. گرچه ساندویچ دونر ٢مناتی هم در این شهر یافت می شود، صرف هر وعده غذایی در رستوران دست کم ۵منات برایتان هزینه دارد اما با اقامت در هاستل و هتل ارزان قیمت و تردد در شهر با اتوبوس می توان هزینه های سفر به این شهر را تا حد زیادی کاهش داد.

شهر مجسمه ها؛ باکو را می توان شهر مجسمه های غول پیکر نامید. مسئولان این شهر هر ساله با برگزاری مسابقات بین المللی مجسمه سازی و جذب هنرمندان از سراسر دنیا به غنای هنری شهرشان می افزایند. انبوه مجسمه های بزرگ و رنگ و وارنگی که در باکو به چشم می خورد، مابقی جاذبه های این شهر را به حاشیه برده است. به واقع تعداد هنرمندانی که جهان به نام جمهوری آذربایجان می شناسد بسیار محدود است. با این حال هنگام راه رفتن در خیابان و جاذبه های گردشگری باکو، گردشگر خواه ناخواه احساس می کند در شهری پرهویت با مشاهیری سرشناس قدم گذاشته است.

مجسمه نظامی که وسط میدان و خیابانی به همین نام قرار گرفته یکی از این مجسمه های غول پیکر و چند ده متری است. نظامی اهل شهر گنجه در جمهوری آذربایجان است، اما این شاعر تاکنون شعری به زبان ترکی نسروده است و بی شک نمی تواند در ردیف شاعران آذربایجانی قرار گیرد. با این حال جمهوری آذربایجان با ساخت مجسمه ، نام گذاری خیابان و همچنین برگزاری همایش های بین المللی سعی دارد نظامی گنجوی را به عنوان یکی از شاعران این دیار به جهانیان معرفی کند. باید اعتراف کرد تا حدودی هم موفق بوده است.

سوای این و چندین مجسمه از چهره های آذربایجانی در شهر، آذربایجان با ایجاد یک «فخر پارکی» یا «پارک مفاخر» و ساخت مجسمه های بزرگ و هنرمندانه از هنرمندان، سیاست مداران، دانشمندان و... در قالب یک پارک، چهره ای فرهنگی و هنری از خود به جهانیان معرفی می کند.

در پارک که قدم بزنید ٢۴٢مجسمه خواهید دید که یکی دستی بر سرش گذاشته و چهره ای متفکر به خود گرفته است، دیگری روزنامه ای در دست دارد، زنی روی مبلی نشسته و پشت سر پرده ای از جنس ساروج دارد، دیگری خوش حال است و سینه چاک داده، حیدرعلی اف، سیاست مدار و دولتمرد مشهور آذربایجان نیز در میانه این پارک ایستاده و به گردشگران خوش آمد می گوید. این تنوع ژست که از داستان زندگی هر یک از مشاهیر مدفون در پارک نشئت گرفته، موجب شده با اینکه نوشته های کنار مقابر پارک مفاخر تمام به خط سرلیک و ناخوانا برای اغلب گردشگران است، قدم زدن در گورستان مشاهیر جذابیت دیداری خوبی برای گردشگر داشته باشد.

 134165.jpg

بهترین زمان برای سفر به باکو

نوروز می تواند زمان مناسبی برای سفر به باکو باشد، البته تا روز پنجم؛ زمانی که ما پا به شهر گذاشتیم (هفتم فروردین) دیگر نشان چندانی از نوروز به جا نمانده بود. جز در «میدان فواره» و چند پاساژ که هنوز سفره هفت سین پهن بود. آذربایجانی ها ۵روز برای نوروز و ۵روز برای کریسمس تعطیل اند. اما برگزاری رسوم نوروز برای مردم اهمیت بیشتری دارد. جشن های نوروزی جمهوری آذربایجان از ابتدای اسفند آغاز می شود و در زمان تحویل سال به نقطه اوج خود می رسد، چنان که در هر کوچه و برزنی می توان شاهد کارناوال ها و جشن های خیابانی بود. مردم آذربایجان۴ چهارشنبه سوری در ۴چهارشنبه اسفند دارند. چهارشنبه آب (سو چرشنبه سی) در اولین چهارشنبه اسفند برگزار می شود مردم در این روزها به بهانه جاری شدن آب در زمین به کنار رودها می روند و جشن می گیرند. چهارشنبه دوم اسفند، چهارشنبه خاک و بعدی باد و آخری هم آتش است که مفصل تر از بقیه جشن گرفته می شود. در این جشن که مشابه چهارشنبه سوری خودمان برگزار می شود و مردم از روی آتش می پرند، دختران می خوانند: «آتیل، ماتیل چرشنبه/ بختم آچیل چرشنبه»هفت سین و بسیاری از آیین های نوروزی جمهوری آذربایجان نیز مشابه ماست با این تفاوت که سین های هفت سین بر اساس حروف ترکی انتخاب شده است مانند: سو (آب)، سوت (شیر)، سوجوق (شیرینی)، سمنی(سمنو) و...

با تمام این زیبایی ها و کارناوال های شادی که در شهر جریان دارد، نوروز باکو سرد و بارانی است. بهترین زمان از لحاظ آب و هوایی برای سفر به باکو ماه اردیبهشت است که معمولا مسابقات فرمول یک نیز در همین زمان برنامه ریزی می شود و تماشای آن بر روی صندلی هایی که با فاصله های مختلف در شهر چیده شده است، می تواند جذاب باشد.

 134166.jpg

رابطه آذربایجانی ها با ایرانی ها

«گارداش ها» و «آباجی ها» آذربایجانی به شدت به ایرانی ها علاقه دارند. بیشترشان حداقل یک سفر به ایران داشته و یا اینکه دوست و فامیلی دارند که هنوز ساکن ایران است. هنگام برخورد تا می فهمند ایرانی هستید نام شهرها را ردیف می کنند. از آنجایی که مذهب بیشترشان شیعه است، به مشهد و مشهدی ها ارادت ویژه ای دارند. آرامگاه بی بی حکیمه و بی بی رقیه، خواهران امام رضا(ع) نیز در شهر باکو قرار دارد و همین امر احساس خواهرخواندگی مردم این شهر با مشهدی ها را بیشتر می کند. آنان همچنین به آهنگ های ایرانی نیز علاقه دارند و گاه حتی در تاکسی از شما درخواست می کنند برایشان آهنگ ایرانی بگذارید. بنابراین ایرانی ها هنگام سفر به باکو می توانند خیالشان نسبت به استقبال ترک ها راحت باشد.

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی