• خانه
  • یادداشت
  • ارزیابی مدل مثلث توسعه اقتصادی خراسان رضوی
کد خبر : 98426
/ 09:29
روح‌ا... اسلامی

ارزیابی مدل مثلث توسعه اقتصادی خراسان رضوی

ارزیابی مدل مثلث توسعه اقتصادی خراسان رضوی

شهرآرا آنلاین - زمانی که آقای رزم حسینی به‌عنوان استاندار خراسان رضوی تعیین شد، با توجه به سابقه کارآفرینی و جهت‌گیری‌های موفق اقتصادی که در استان کرمان ایجاد کرده بود، بخش خصوصی و فعالان اقتصادی امید زیادی پیدا کردند. اکنون استانداری با فلسفه ایجاد اشتغال و رونق اقتصاد استان خراسان رضوی مدل مثلث اقتصادی را معرفی کرده است. این مدل مزایای زیادی دارد و همین‌که استانداری برای هماهنگی نهادها و کاهش بیکاری و بهبود وضع اقتصادی جهت‌گیری، و برنامه معرفی می‌کند، قابل‌ستایش است. منظور از مثلث نهادهای حکومتی، نمایندگان مجلس، بخش خصوصی و اقتصاد مردمی است که در میان این مثلث نیز ائمه جمعه و دانشگاهیان به‌عنوان ناظر و مشاور حضور دارند. با همه مزایا، این مدل دارای ضعف‌های عمده‌ای است که به‌ اختصار به آن‌ها اشاره می‌شود.

١-برای هر برنامه، فلسفه و جهت‌گیری لازم است که ابعاد شناخت نظام سیاسی و همین‌طور ساختار قدرت جمهوری اسلامی ایران هم‌راستا با قانون اساسی، سند چشم‌انداز، برنامه توسعه ششم بیان شود. برنامه فعلی به لحاظ اسناد بالادستی و به‌خصوص فلسفه یکدست سیاست و اقتصاد نقص جدی دارد، به این معنا که مشخص نیست جهت‌گیری توسعه، اقتصاد سیاسی و سازوکارهای نهادی آن چگونه است. مدل نیاز به مطالعات پشتیبان با الگوهای علمی و همین‌طور سازگاری با سطوح سیاست‌های کلان کشور دارد. در مدل فعلی رویکردی حداقلی و ساده از مفاهیم تخصصی ارائه شده است.

٢-ساختار قدرت در جمهوری اسلامی ایران ۴ لایه بوروکراتیک، تئوکراتیک، میلیتاری و دموکراتیک دارد. در برنامه ارسالی تنها وجه قدرتمند استانداری، فرمانداری‌ها و مجلس دیده‌ شده است، درحالی‌که لایه‌های مذهبی به‌عنوان مشاور و ناظر نیستند و لایه‌های شورای شهر و شهرداری کاملا حذف‌ شده‌اند. به علت نبود جهت‌گیری منطقی در برنامه مثلث توسعه نیز ناقص است. بدون هم‌راستایی نهادها و تنظیم روابط آن‌ها امکان توسعه فراهم نیست. به‌خصوص اینکه جهت‌گیری نهادها در برخی مواقع هم‌راستای یکدیگر نیست و بسته به تعریف، مبانی مدل امکان هم‌گرایی یا واگرایی ساخت‌های چهارگانه قدرت را فراهم می‌کند.

٣-هر برنامه نیاز به پایش و آمایش سراسری دارد که این مورد نیاز به مراوده با سازمان‌ها و ادارات و چیدن سلسله‌مراتبی ساختارهای چهارگانه قدرت در خراسان رضوی دارد. به‌عنوان مثال استانداری نهادهای استانی قوه مجریه، نمایندگان مجلس، شورای شهر و شهرداری، آستان قدس، تشکیلات حوزوی و دانشگاهی و فرماندهان نظامی دارای مراکز آماری هستند. تنظیم و هماهنگی آن‌ها و استخراج و گرفتن نظام‌های آماری این نهادها کمک فراوانی به آمایش و پایش وضع موجود خواهد کرد. بدون شناخت وضعیت فعلی به لحاظ فرهنگی، اقتصادی، امنیتی و سیاسی برنامه‌های توسعه، مسیری تکراری را تجربه خواهند کرد.

۴-در مدل فعلی گونه‌ای روستامحوری، محرومیت‌زدایی از دهستان‌ها، کارگاه‌های آموزشی کارآفرینی در محوریت قرارگرفته که پوشش‌دهنده ٣٠ درصد مشکلات توسعه‌ای خراسان رضوی است. شهرهای بزرگ، مراکز تولیدی و کارخانه‌ها، تجارت و مشاغل جدید در برنامه به حاشیه رفته است. ٧٠ درصد جمعیت شهری و الگوهای نوین توسعه در طرح مغفول است. درعین‌حال طرح تنها وجه جمع‌آوری اطلاعات و ایجاد کارگاه دارد و سطوح تکنیکی و عملیاتی آن 

ضعیف است.

۵- طرح مثلث توسعه اقتصادی خراسان رضوی جایگاه دانشگاه‌ها و متخصصان را نیز نادیده گرفته است. به‌عنوان مثال طرح هیچ‌شاخصی در مورد دیپلماسی شهری، مراودات بین‌المللی خراسان و همین‌طور بخش سیاسی و فرهنگی توسعه ندارد. نهادهای مدنی و تشکل‌های اقتصادی دانش‌محور شهری مغفول واقع‌ شده‌اند و پیوست‌های محیط زیستی و فرهنگی و سیاسی نیز در آن دیده نمی‌شود.

مدل مثلث توسعه اقتصادی نیاز به واکاوی مبنایی، دکترینی وتکنیکی دارد و در این راستا دانشگاه‌ها و نخبگان علمی و اجرایی به‌خصوص پژوهش‌ها و برنامه‌های اجرایی گذشته می‌تواند راهگشا باشد. 

 

رئیس گروه مطالعات و برنامه‌ریزی فرهنگی اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی