• خانه
  • یادداشت
  • نگاه به جهان و انسان از دریچه محبت
کد خبر : 98661
/ 06:59
حجت‌الاسلام‌ والمسلمین علی عجم

نگاه به جهان و انسان از دریچه محبت

نگاه به جهان و انسان از دریچه محبت

شهرآرا آنلاین - انسان توسعه‌یافته بر اساس اصول جهان‌بینی توحیدی، به جهان و انسان از دریچه محبت می‌نگرد. انسان با این دیدگاه پدیده‌های عالم را مظهر رحمت، برکت و حکمت می‌بیند، بین خود و پدیده‌های آفرینش پیوند عمیق خویشاوندی احساس می‌کند و خود را جدا‌ از پدیده‌های آن ناقص و ناتوان می‌یابد. زمین و آب‌وهوا را بستر زیست و تکامل خود می‌داند، ابر و باد و مه و خورشید و فلک را در خدمت خود می‌داند. لذا به همه موجودات آن از انسان و حیوان و نبات و جماد عشق می‌ورزد و عاشقانه و عارفانه می‌سراید: به جهان خرم از آنم که جهان خرم از اوست/ عاشقم بر همه که همه عالم از اوست.

عشق، محبت، دوستی و مهربانی روح زندگی است. زندگی بدون عشق و محبت کالبدی خشک و بی‌روح‌ است که نمی‌توان بر آن نام زندگی نهاد. صفا، زیبایی، شادی و نشاط و گوارایی زندگی در عشق و محبت است. خداوند آفرینش را سرشار از عشق و محبت و مهربانی و هم‌گرایی آفریده است. هستی خیرات و برکات زیبایی و گوارایی خود را از نام نیکوی رحمان و رحیم خالق هستی دارد و ذخیره‌های رحمانی خود را که سخاوتمندانه، خاضع و رام در معرض استفاده قرار داده است همه از برکات کریمانه نام خدای مهربان می‌باشد. گواراترین نعمت‌های خداوند در دنیا و آخرت شادمانی برآمده از محبت و دوستی است و سخت‌ترین عذاب‌ها در دنیا و آخرت نزاع، تخاصم و دشمنی. انسان متعالی در مرتبه عشق و محبت مظهر خیر و رحمت، سلامت و امنیت است. او جفا و بی‌مهری را با محبت و مهربانی پاسخ می‌دهد و به این سخن رحمانی خدای مهربانی‌ها پایبند است که با بهترین و نیکوترین وجه با دشمنان خود تعامل می‌کند و از دشمن، دوستی مهربان و صمیمی می‌سازد که از محبت خارها گل می‌شو‌د. محبت جدایی‌ها را به وصل، و دشمنی‌ها را به دوستی برمی‌گرداند. انسان در حال خشم و خشونت جز شرارت تولید نمی‌کند. دشمنی‌ها، کینه‌ها، نزاع‌ها و تخاصم‌ها روزگاران سیاه و سختی را بر جامعه بشری تحمیل کرده است و تحمیل می‌کند. محیط پر از دشمنی، کینه و ناامن کردن از جهنم است. یکی از عذاب‌های دردناک جهنم اختلاف و دشمنی است. اهل جهنم همه به هم بدبین‌اند و دائم در حال پیگیری و نزاع هستند اما از گواراترین نعمت‌های خداوند در بهشت محبت و دوستی است. در واقع، آنچه عامل و موجب کینه، نزاع، دشمنی و جدایی است از جنس جهنم است و آنچه عامل محبت، صلح، امنیت و سلامت است از جنس بهشت. ‌محبت همچون ‌سجایای اخلاقی دیگر پیش‌زمینه‌هایی دارد که تا آن پیش‌زمینه‌ها ایجاد نشود، محبت ایجاد نمی‌شود. لذا باید پیش‌زمینه‌هایی را فراهم آورد. اولین زمینه برای ایجاد محبت همان زمینه اعتقادی و نگرش توحیدی به انسان و جهان است که در ابتدای بحث محبت بدان اشاره کردیم.

امروز در جامعه اندیشمندان دینی ٢ دیدگاه متفاوت به انسان مطرح است: ١. دیدگاهی که به کرامت ذاتی انسان قائل است جدا‌ از اعتقاد، مذهب، رنگ، نژاد و سرزمین انسان چون انسان است که کرامت دارد. ٢. دیدگاهی که به کرامت انسان با قید ایمان و اعتقاد می‌نگرد و برای انسان‌ها بیرون از اعتقاد خاص ارزش و کرامت قائل نیست. بنا بر دیدگاه اول همه انسان‌ها محترم‌اند و هیچ‌کدام را نمی‌شود برای اعتقاد و مذهب از حقوق و حرمت اجتماعی محروم کرد. لذا همه از حقوق شهروندی و حرمت اجتماعی به‌ طور یکسان برخوردارند. این دیدگاه زمینه محبت را در جامعه انسانی فراهم می‌آورد اما بنا بر دیدگاه دوم، کرامت انسان به خاطر ایمان و اعتقاد است؛ اعتقاد و ایمانی خاص، نه هر اعتقاد و ایمانی. این دیدگاه برای غیر‌هم‌اندیشان کرامتی قائل نیست. آن‌ها را از شهروندان درجه٢ به‌ حساب می‌آورد و از حقوق مساوی شهروندی برخوردار نیستند. طبیعی است چنین دیدگاهی منشأ اختلاف، نزاع، جنگ و دشمنی است و هرگز نمی‌تواند زمینه‌ای برای محبت باشد.

دومین زمینه محبت عدالت است، عدالتی که تضمین‌کننده حقوق برابر در همه شئون سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است. به فرموده حضرت صدیقه طاهره، خداوند عدالت را برای این قرار داده است تا زمینه‌ای باشد برای ایجاد محبت و پیوند دادن قلب‌ها به هم. جامعه مملو از تبعیض و نابرابری‌ رویشگاه دشمنی، کینه، سوءظن، نارضایتی و شورش‌های اجتماعی است و محبت در چنین جامعه‌ای بی‌معنی می‌باشد. سومین زمینه برای ایجاد محبت عملکرد خوب و صالحانه است. هر عملکرد خوب در هر یک از بخش‌های عمومی نقش بزرگی را در ایجاد محبت و استحکام پیوندهای جامعه دارد. چهارمین عمل ایجاد محبت تزین به مهارت‌های هنری، علمی و فرهنگی است و بالاخره پنجمین زمینه بری ایجاد محبت هر کار سازنده، درست و خوبی از قبیل عفو، گذشت، احسان، انفاق، ایثار، صادقت، امانت، شجاعت و سخاوت است.

از طرف دیگر، هر کار ناپسند و زشت زمینه‌ساز دشمنی، خشونت، نزاع، کینه و گسستگی اجتماعی است. جامعه‌ای که از توسعه انسانی و اخلاقی برخوردار است و توانسته است عوامل محبت و عشق را در زندگی خود ایجاد کند در واقع، به نمونه‌ای از زندگی بهشتی دست‌یافته است و مردمی که زندگی‌شان پر است از دروغ، نادانی، خیانت، تجاوز به حقوق و تبعیض، نمودی از جهنم است که هم‌اکنون در آتش جان‌کاهش در عذاب‌اند. 

 

پژوهشگر دینی

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی