کد خبر : 98754
/ 06:43
خیریه سیدالشهدا، محل حمایت نیک اندیشان افغانستانی‌ کشورهای مختلف از مهاجران نیازمند مقیم ایران

کوچ احسان، دور دنیا

میلاد امام حسن مجتبی(ع) پیوند خورده است به روز اکرام. در منطقه خیریه‌های زیادی هستند که سفره کرامت نیک اندیشانش برای نیازمندان محله پهن است...

کوچ احسان، دور دنیا

شهرآرا آنلاین - سعید جلائیان/ میلاد امام حسن مجتبی(ع) پیوند خورده است به روز اکرام. در منطقه خیریه‌های زیادی هستند که سفره کرامت نیک اندیشانش برای نیازمندان محله پهن است اما خیریه سیدالشهدا به عنوان یکی از فعال‌ترین این مؤسسات ویژگی خاص دیگری هم دارد. این خیریه که متعلق به مهاجران افغانستانی مقیم مشهد است نه فقط  در مشهد بلکه در چندین کشور جهان شعبه دارد و خیران آن که مهاجران افغانستانی هستند در حد وسع خود به  هموطنان نیازمند مهاجرشان، یاری می‌رسانند. این مرکز به همت مجاهدان افغانستان که با ارتش شوروی در جنگ بودند در سال 1363 در مشهد ایجاد می‌شود. هدف اولیه آن کمک به خانواده شهدای جنگ شوروی است اما این خیریه خیلی زود در  قلب‌های مهاجران افغان جا باز می‌کند و به گونه‌‌ای رشد پیدا می‌کند که امروز در مشهد بیشتر مهاجران با آن آشنا هستند. ساختمان مرکزی این مؤسسه در محله‌ پروین اعتصامی به روی مهاجران افغانستانی تمام  ایران باز است تا گره‌های نگشوده و دل‌های غربت گرفته‌شان را به اینجا بیاورند و مرهمی بیابند. این خیریه این روزها مشغول طرح اطعام است تا نیازمندان میهمان سفره کریم اهل بیت باشند.

 

از ندبه شروع کردیم

روایت سید زمان طیبی، مدیر داخلی خیریه سیدالشهدا، از چگونگی ایجاد این مؤسسه خواندنی است. او می‌گوید: قبل از سال 63 هم‌زمان با جنگ افغانستان با شوروی و ایران با عراق، ما جوانانی بودیم بین سنین 18 تا 20سال که در افغانستان با روس‌ها می‌جنگیدیم. خانواده‌‌های ما و تعداد زیادی از مجاهدان به ایران مهاجرت کرده بودند. ما خانواده‌ دوستان شهیدمان را می‌دیدیم که با مشکلات زیادی مواجه بودند چرا که نه سازمان‌های بین المللی، نه دولت و نه نهادی به آن‌ها کمک نمی‌کرد و بسیاری از آن‌ها به سختی زندگی می‌کردند. دیدن این شرایط باعث شد بخواهیم در راستای رفع گرفتاری خانواده‌ شهدا و افرادی که در جهاد مجروح شدند گامی برداریم. اولین کاری که کردیم برگزاری یک جلسه دعای ندبه برای خانواده‌های مهاجران افغانستانی در مشهد بود. پس از مراسم دعا به تمام حاضران گفتیم «ما باید به فکر خانواده‌های شهدا، مجروحان و نیازمندان باشیم. هیچ نهاد و دولتی نیست که دستگیر خانواده‌های آنان باشد، خود ما باید این کار را بکنیم.» سپس بین تمام حاضران قلک‌هایی را توزیع کردیم. در ماه‌های اول پول زیادی از این قلک‌ها خارج نمی‌شد. در نهایت 18 تا 20 هزار تومان که ما با همان پول مواد غذایی خریداری می‌کردیم و در جلسات دعای ندبه آن‌ها را به همه نشان می‌دادیم. به همه می‌گفتیم از پول‌های شما این اقلام را برای نیازمندان خریداری کردیم. این روش را پی‌گرفتیم و این کار در بین افغانستانی‌های مقیم مشهد و سراسر ایران مطرح شد. به مرور زمان افراد بیشتری به ما مراجعه و برای همکاری با خیریه‌ اعلام آمادگی می‌کردند. اولین نامی که برای این مرکز نهادیم صندوق خیریه شهدا بود اما بعد از مدتی که گسترش پیدا کردیم، نام خیریه شهدا را روی آن گذاشتیم تا اینکه تصمیم گرفتیم این خیریه را در افغانستان ثبت کنیم اما آنجا خیریه‌ به این نام ثبت شده بود و نمی‌شد با یک اسم 2نهاد فعالیت کند. سپس ما به خاطر اینکه نام شهید را حفظ کرده باشیم آن را با نام خیریه سیدالشهدا به ثبت رساندیم.

136434.jpg

در هرات مدرسه می‌سازیم

طیبی درباره چگونگی گسترش فعالیت‌های این خیریه در ایران و خارج از کشور می‌گوید: با گسترش روز افزون فعالیت‌ها، خیریه دیگر تنها به خانواده‌های شهدای افغانستانی مقیم مشهد کمک نمی‌کرد و جامعه‌ هدف ما به خانواده‌های افغانستانی که در ایران و افغانستان با فقر زندگی می‌کنند هم گسترش پیدا کرد. در ادامه ما تصمیم به تأسیس شعبه در شهرهای دیگر ایران و کشورهایی که مهاجران افغانستانی زیادی در آنجا هستند، گرفتیم و توانستیم با کمک خدا و خیران در شهرهای تهران، اصفهان، شیراز، کرمان، زاهدان، 5 شهر افغانستان و کشورهای آلمان و هلند نیز شعبه داشته باشیم. البته ما در چند کشور دیگر مانند کانادا و سوئیس هم نمایندگانی داریم. در طول این سال‌ها عمده فعالیت ما کمک به معیشت نیازمندان افغانستانی است اما حالا پس از 3 دهه فعالیت ما به دیگر نیازهای هم‌وطنانمان هم توجه می‌کنیم. ما در افغانستان سرپناه برای بی‌سرپناهان می‌سازیم. مدرسه‌ای برای آینده‌سازان و یک درمانگاه نیز در هرات احداث کردیم. فعالیت‌های دیگر ما در ایران و افغانستان کمک به درمان بیماران، اشتغال‌زایی و کمک به ازدواج جوانان است. سالانه 100 جهیزیه تهیه و به خانواده‌های نیازمند اهدا می‌کنیم.

با وجود اینکه عمده تلاش خیریه برای کمک به معیشت خانواده‌های افغانستانی است اما چندین طرح‌ دیگر در این مؤسسه اجرا می‌شود. مدیر داخلی خیریه سیدالشهدا درباره این طرح‌ها می‌گوید: چندین طرح در مؤسسه به اجرا در آمده است که یکی از آن‌ها «حامی» نام دارد. خانواده‌هایی که برای کمک نزد ما می‌آیند در اینجا پرونده تشکیل می‌دهند. ما در ابتدا از آن‌ها تحقیقاتی کردیم و در ادامه این پرونده‌ها را به همراه تصاویر اعضای خانواده به نمایندگی‌های خود در کشورهای دیگر می‌فرستیم. نمایندگان ما این پرونده‌ها را بین مهاجران توزیع می‌کنند و هر کدام از آن‌ها بسته به توانایی که دارند ماهیانه مبلغی در حدود 30تا 100 یورو برای حمایت از آن‌ها اختصاص می‌دهند.

136435.jpg

تلاش برای آینده افغانستان

در این مؤسسه تلاش زیادی برای آینده‌ کشور افغانستان انجام می‌گیرد. آن‌ها برای این امر طرحی به نام «دانش» به اجرا در می‌آورند. طیبی درباره چگونگی اجرای این طرح می‌گوید: این طرح مربوط به دانش‌آموزان نیازمند است. ما در این طرح به نوجوانانی علاقه‌مند به تحصیل که توان مالی ندارند با دادن شهریه‌ مدرسه، تهیه لباس فرم مدرسه، سرویس مدرسه، برگزاری کلاس‌های زبان انگلیسی و ...کمک می‌کنیم. همچنین برای انگیزه بخشی به دانش‌آموزان، آن‌ها را به اردو، رستوران و سینما می‌بریم و کلاس‌های انگیزشی تشکیل می‌دهیم و از استادان دانشگاه و مشاوران تحصیلی دعوت می‌کنیم. ثمره‌ این طرح تا الان اشتیاق بالای دانش‌آموزان برای ادامه تحصیل و بالا رفتن نمرات آن‌هاست. تا الان 500خانواده در این طرح مشارکت دارند.

وی ادامه می‌دهد: این مؤسسه تلاش‌هایی نیز برای اشتغال مهاجران می‌کند. از افرادی که به ما مراجعه می‌کنند در ابتدا می‌پرسیم چه هنری دارند و توانایی انجام چه کاری دارد. برای آن‌ها وسایل و تجهیزاتی که نیاز دارند، تهیه می‌کنیم و کمکشان می‌کنیم شغلی را آغاز کنند. ما در انتهای هر سال از خانواده‌ها تحقیق می‌کنیم که ببینیم آیا همچنان نیازمند هستند یا خیر؟ خوشبختانه هر سال 20تا 30خانواده اعلام می‌کنند دیگر به کمک ما نیازی ندارند.

مسئول داخلی خیریه سیدالشهدا از طرح دیگری که آن را «سلامت» نام نهادند نیز این گونه یاد می‌کند: طرح سلامت مختص نوزادانی است که در خانواده‌های نیازمند به دنیا می‌آیند. ما به خانواده‌های آن‌ها هر ماه 4 یا 5 قوطی شیر خشک می‌دهیم تا کودکان دچار سوءتغذیه نشوند. به علاوه هزینه‌های درمانی فرزندشان را نیز پرداخت می‌کنیم. البته این طرح بخش دیگری دارد که مربوط به افراد دارای معلولیت است. ما آن‌ها را به مدارس استثنایی معرفی می‌کنیم و خرج تحصیل و درمانشان را پرداخت می‌کنیم.

136437.jpg

هزینه درمان

از مشکلات مهاجران در ایران هزینه‌ بالای درمانی است. طیبی در این‌باره می‌گوید: مشکل عمده‌ افغانستانی‌های مقیم ایران در بخش درمانی است. سال‌های زیادی است که هم‌وطنانمان در ایران ساکن شدند و برخی از آن‌ها حتی متولد ایران هستند اما همچنان هزینه‌ درمان برای آن‌ها مانند دیگر توریست‌ها محاسبه می‌شود و مجبور هستند چند برابر بپردازند. ما در این بخش هم کمک می‌کنیم حتی در ماه یک بار پزشک به یکی از اردوگاه‌های مهاجران در استان می‌رود و آن‌ها را رایگان درمان می‌کند.

طیبی خاطره‌‌ای نیز برای ما بازگو می‌کند: یکی از مراجعان ما خانمی است که همسرش فوت کرده است و یک فرزند دارای معلولیت ذهنی دارد. او را هر زمان می‌دیدیم ناراحت و افسرده بود. یک روز تصمیم گرفتیم از او بپرسیم چرا این‌قدر ناراحت است که او گفت:« پسر معلولی دارم و مجبورم تمام شبانه‌روز از او مراقبت کنم و از این وضع خسته شدم.» ما فرزند او را در یک مدرسه استثنایی ثبت‌نام کردیم و آن زن حالا می‌تواند حداقل تا ساعت 17 به زندگی خود برسد. کار کند و مستقل شود. الان که او را می‌بینیم ظاهرش شاداب است و مدام از ما تشکر می‌کند.

اقدامات نیکوی این خیریه به همین‌جا ختم نمی‌شود. یکی از این ایده‌هایی که در خیریه سیدالشهدا پا گرفته است طرح «ناجی» است که به رهایی تعدادی از مهاجران زندانی منجر شده است. مدیر داخلی خیریه سیدالشهدا درباره این طرح می‌گوید: این طرح را از اواخر سال 97 شروع کردیم و با هماهنگی اداره زندان‌های مشهد و اداره اتباع خراسان رضوی توانستیم تا الان 10 نفر از زندانیان جرایم مالی و غیرعمد را آزاد کنیم.

 

بیش از 20 هزار نفر تحت پوشش

در خیریه سیدالشهدا بخش‌های مختلف با وظایف مشخص فعالیت می‌کنند. مدیریت، معاون، مدیر داخلی، مالی، تبلیغات، فرهنگی، اداری، درمان و بخش‌های حامی، سلامت، ناجی و دانش هر کدام مسئولی دارد که کارها را پیش می‌برد.

این خیر افغانستانی با اشاره به این بخش‌ها اظهار می‌‌کند: وظایف در مؤسسه ما تفکیک شده است. 15 نفر به طور دائمی در دفتر مشهد فعالیت می‌کنند که هرکدام یک بخش را به عهده دارد. در مجموع نیز بیش از 500نفر در دفاتر ما فعالیت می‌کنند. بیشتر کارکنان ما افتخاری هستند اما برای کمک به زندگی تعدادی از آن‌ها حقوقی جزئی پرداخت می‌کنیم. همچنین ما شورایی به نام «پشتیبانی» داریم که 200 عضو دارد. ما در انتهای سال گزارشی از فعالیت‌ها را به آن‌ها می‌دهیم و می‌گوییم چه نیاز‌هایی برای اتمام فعالیت‌ها و پروژه‌هایمان داریم. آن‌ها کمبودها و نیازمندی‌های ما را به خیرانی که می‌شناسند اطلاع می‌دهند. احداث مدرسه و درمانگاه در شهر هرات به وسیله همین شورا بود.

 

یاری رسان سیل بودیم 

طیبی تأکید می‌کند که هیچ نهادی به این خیریه کمک نمی‌کند و کل پولی که خیریه دریافت می‌کند به وسیله مردم افغانستان در سراسر جهان است. او بیان می‌دارد: تعداد خیران ما در کل بیش از 1000 نفر است و 5 هزار خانواده‌ که بیش از 20هزار نفر می‌شوند تحت پوشش ما هستند. طیبی با اشاره به شعار این مؤسسه ادامه می‌دهد: برای ما تنها فقر مهم است. مسئله‌ قومیت و مذهب برای ما فاقد ارزش است. هر افغانستانی در هر جای دنیا که با فقر دست و پنجه نرم می‌کند، نزد ما عزیز است. شعار ما این است.

مؤسسه سیدالشهدا در سیل اخیری که در ایران و افغانستان رخ داد به هر دو کشور کمک‌هایی اهدا کرد. این خیر افغانستانی در این باره می‌گوید: مواقعی که حادثه‌‌ای مانند سیل اخیر رخ می‌دهد ما به مردم می‌گوییم همراه شوید تا به کمک حادثه دیدگان برویم. با کمک افغانستانی‌ها ما توانستیم موادغذایی، دارو، لوازم ساخت منزل و ... را به حادثه دیدگان برسانیم. البته ما تنها به افغانستان کمک نکردیم و برای کمک به مردم ایران نیز بسیج شدیم و کمک‌هایی را در چند شهر استان گلستان توزیع کردیم. علت جمع‌آوری کمک‌های افغانستانی‌ها برای مردم ایران این است که ما در اینجا زندگی می‌کنیم و باید در غم و درد ایرانیان شریک باشیم.

136438.jpg

اطعام و اکرام

در ماه مبارک رمضان افغانستانی‌های زیادی در این خیریه جمع می‌شوند تا ضمن پخت غذا در روز بعد با همکاری خیران آن‌ها را بین خانواده‌های نیازمند توزیع کنند. مدیر داخلی این خیریه در این باره می‌گوید: در ماه مبارک رمضان افرادی که می‌خواهند به نیازمندان کمک کند بسیار بیشتر می‌شوند. ما هر سال قبل از فرا رسیدن ماه رمضان اعلام می‌کنیم که می‌خواهیم افطار برای روزه‌داران تهیه کنیم و این مواد را لازم داریم. خیران آن‌ها را تهیه می‌کنند و به ما می‌دهند. با فرارسیدن ماه رمضان حدود 40نفر شب‌ها می‌آیند و با عشق شروع به فراهم کردن غذا می‌کنند. در زمان توزیع افطاری‌ها نیز ده‌ها نفر دیگر به ما ملحق می‌شوند و غذاهایی که در مجموع حدود 1000 پرس است برای افطار به درِ منازل مردم می‌رسانند. طیبی در انتها می‌افزاید: ما توانستیم با کمک خداوند فعل خواستن توانستن است را در اینجا به خوبی صرف کنیم.

 

سفیر سیدالشهدا

پس از این سخنان ساعتی با احسان حسین‌زاده یکی از پیک‌هایی که مسئول رساندن افطاری‌ها به درِ منازل است، همراه می‌شویم. او که بنگاه معاملات خودرو دارد، 18 سال است که با این مرکز به صورت افتخاری همکاری می‌کند. حسین‌زاده در راه به ما از چگونگی آشنایی‌اش با این مؤسسه می‌گوید: من در زاهدان به واسطه‌ یکی از دوستانم که مسئول دفتر این خیریه بود با آن آشنا شدم و فعالیت خودم را آغاز کردم. 11سال پیش به مشهد آمدم و همکاری‌ام را با خیریه ادامه دادم. من کار در این قسمت را از دیگر بخش‌ها بیشتر دوست دارم چون زمانی که درِ خانه‌ها را می‌زنم، صاحب‌خانه از دیدن من خوش‌حال می‌شود. با دیدن خوش‌حالی آن‌ها من انرژی و انگیزه مضاعف می‌گیرم. این خیریه در واقع نیاز مهاجران افغانستانی در ایران بود.

حسین‌زاده دلیل موفقیت این خیریه را صداقت بیان و اظهار می‌‌کند: آنچه این خیریه را تا این اندازه موفق کرده، صداقت تک تک مسئولان آن است. من در عمق این خیریه هستم و می‌بینم که تمام توانشان را برای کمک به نیازمندان گذاشتند. در این خیریه هیچ‌کس خودش را بالاتر از دیگران نمی‌داند. در بین خدمه می‌بینیم یکی تاجر است و یکی کارگر اما برای کسی اهمیت ندارد. ما درِ خانه‌ها که می‌رویم طوری رفتار می‌کنیم که انگار یکی از اعضای خانواده آن‌ها هستیم. در واقع همین طور است، هم ما و هم آن‌ها عضو خانواده‌ خیریه‌ سیدالشهدا هستیم. من در طول سال خشکبار و خوراکی به درِ منازل می‌رسانم. حسین‌زاده در ادامه به پرونده‌هایی که همراه دارد، اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: تمام اطلاعات 40 خانواده که من مسئول کمک به آن‌ها هستم در اینجا نوشته شده است. در این پوشه پرداختی‌هایی انجام شده است و مشکلات خانواده‌ها نیز نوشته می‌شود.

136436.jpg

قدردان زحمات شما هستیم

به درِ اولین منزل که می‌رسیم صاحب خانه چشم به راه آمدن ماست. آن‌ها می‌دانند در این ساعت درِ منزلشان زده می‌شود و خیری غذا برای آن‌ها می‌آورد تا سفره‌ افطارشان خالی نباشد. در گشوده و بانوی سالخورده‌ای نمایان می‌شود و شروع به قدردانی از خیریه سیدالشهدا می‌کند: سال‌های زیادی است که این خیریه به ما کمک می‌کند. شوهرم بیمار و خانه‌نشین و دخترم عقد کرده است. خیریه جهیزیه‌اش را فراهم کرد و او تا چند وقت دیگر به خانه‌ بخت می‌رود. ما به جز این خیریه درآمد دیگری نداریم. یکی از دوستان این خیریه را به ما معرفی کرد. ما رفتیم به آنجا و برای ما پرونده تشکیل دادند. از تمام مسئولان این خیریه تشکر می‌کنم. برای شما دعا می‌کنم.

دومین منزلی که درِ آن را زدیم یک خانواده 7 نفری هستند که با کمک خیریه 4 دختر این خانه ازدواج کرده و به خانه‌ بخت رفته‌اند. مادر این خانواده هم چشم به راه آمدن ماست. او از چگونگی کمک‌های خیریه می‌گوید: تنها درآمد ما این خیریه است. آن‌ها به 4 دختر من جهیزیه دادند و توانستم آن‌ها را به خانه‌ بخت بفرستم و الان من ماندم و 2 پسرم که یکی از آن‌ها دچار معلولیت ذهنی است و دیگری هنوز کودک است. من از خیریه راضی هستم و امیدوارم خدا نیز از آن‌ها راضی باشد.

به منازل دیگری هم که می‌رویم شکل خانه‌ها و پاسخ‌ها همین بود. ناگاه یاد آیه 261 در سوره بقره می‌افتم که خداوند می‌فرمایند: «کسانی که اموال خود را در راه خدا انفاق کنند، همانند بذری هستند که 7خوشه رویاند و در هر خوشه، یک صد دانه باشد و خداوند آن را برای هرکس بخواهد دو یا چند برابر می‌کند و خدا گشایشگر و داناست.»

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی