کد خبر : 99292
/ 09:50

زیست‌بوم لغزنده استارت‌آپی در مشهد

در رویداد افطاری کارآفرینی تجربه اکوسیستم استارت آپی کشور در اختیار مشهدی‌ها قرار گرفت

زیست‌بوم لغزنده استارت‌آپی در مشهد

شهرآرا آنلاین - وفایی نیا / سرادار| در گذشته، کارآفرینی به نقش فردی تأکید می‌کرد و نوعی نگرش فردی درنظر گرفته می‌شد که اگر شخصی چنین توانمندی‌ای داشت، می‌توانست کارهای بزرگی انجام دهد. به همین دلیل تلاش دولت‌ها برای توسعه کارآفرینی به سیاست‌های سطح فردی محدود بود و انتظار می‌رفت کارآفرینی تنها با آموزش افراد و فرهنگ‌سازی در جامعه توسعه پیدا کند. اما تجربه ثابت کرد شخص کارآفرین، نیازمند محیطی مساعد است و انگیزه فردی کافی نیست.

کارآفرینی تا‌حد زیادی وابسته به زمینه‌ای است که کارآفرین در آن فعالیت می‌کند، مانند اجتماع، محیط نهادی و محیط فیزیکی. هر نهادی که به‌طور بالفعل یا بالقوه مشوق و حامی کارآفرینی است، ذی‌نفع اکوسیستم کارآفرینی به‌حساب می‌آید؛ مانند دانشگاه‌ها، مراکز رشد، مراکز شتاب‌دهی، رهبران اجتماعی، نمایندگان نیروی کار، کارآفرینان، ارگان‌های دولتی و... . در ایران هم اکوسیستم کارآفرینی به‌صورت بخشی و در شهرهای مختلف شکل گرفته یا درحال شکل‌گیری است. تهران دارای فعال‌ترین اکوسیستم کارآفرینی است و بعد‌از آن به ترتیب مشهد، اصفهان، تبریز و دیگر شهرها چنین زیست‌بومی را دارا هستند. اما برای ارتقای اکوسیستم کارآفرینی کشور باید بخش‌های مختلف با هم در ارتباط باشند و باعث رشد و تکامل یکدیگر شوند. در این راستا پنجشنبه گذشته، رویدادی به‌منظور انتقال تجربیات و توسعه اکوسیستم کارآفرینی به‌همت مرکز نوآفرینی فینووا و شتاب‌دهنده هاوش در دانشکده مهندسی با حضور چندین کارآفرین مطرح و سرمایه‌گذاران خطرپذیر کشور برگزار شد که در ادامه گفت‌وگوهای مطرح‌شده در آن را می‌خوانید.

 

فرار سرمایه از مشهد به تهران

در پنل اول این رویداد با عنوان «نگاه سرمایه‌گذاران به کسب‌و‌کار‌های نوپا»، شهاب جوانمردی به تشریح سازوکارهای موجود برای سرمایه‌گذاری روی استارت‌آپ‌ها پرداخت و گفت: سرمایه‌گذارها به دلایل مختلف سراغ سرمایه‌گذاری روی استارت‌آپ‌ها می روند. بعضی‌از سرمایه‌گذاران برای تکمیل زنجیره ارزش کسب‌وکار خود روی استارت‌آپ‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند و سعی می‌کنند از خدمات این کسب‌و‌کارها برای تکمیل چرخه بازار خود و ایجاد سود بیشتر استفاده کنند. عده‌ای دیگر هم در کسب‌‌و‌کارشان نوآوری ندارند و به‌سراغ استارت‌آپ‌ها می‌روند تا بتوانند از این طریق، نوآوری و ایده‌های تازه را به سیستم کاری‌شان تزریق کنند. بخشی دیگر از سرمایه‌گذاران هم کسب‌وکار برخی استارت‌آپ‌ها را سودآور تشخیص می‌دهند و به آن‌ها به‌عنوان منابع مناسبی برای سرمایه‌گذاری با بازده سود بالا نگاه می‌کنند.

نیما نامداری نیز به قواعد مناسب تماس استارت‌آپ‌ها با سرمایه‌گذاران اشاره کرد و اظهار کرد: وقتی ما به تجربیات جهانی در‌زمینه اکوسیستم استارت‌آپی نگاه می‌کنیم، در ظاهر اجرای کارها متمرکز می‌شویم و فلسفه اصلی از اجرای آن‌ها را فراموش می‌کنیم. یکی از این نمونه‌ها هم برگزاری رویدادهای استارت‌آپ‌ویکند است. در اصل، این رویدادها باید فضایی را برای مواجهه افراد سرمایه‌گذار و استارت‌آپ‌هایی که به‌دنبال سرمایه هستند، فراهم کنند، اما در کمتر رویداد استارت‌آپ‌ویکندی در کشور ما این فضا وجود دارد.

در ادامه جوانمردی با بیان اینکه در کشور ما نگاه سرمایه‌گذار به استارت‌آپ نگاهی از بالا به پایین است، گفت: این نگاه در کشورهایی که اکوسیستم استارت‌آپی موفقی دارند، متفاوت است. در‌واقع در آنجا هنگام برگزاری یک رویداد استارت‌آپی‌، هم سرمایه‌گذار و هم استارت‌آپ، در‌حال شکار هستند. یک طرف شکار سرمایه انجام می‌دهد و طرف دیگر هم شکار ایده و تیم‌های خلاق و جدید برای سرمایه‌گذاری. در این فضا هردوطرف، هم‌تراز،‌ به‌دنبال رسیدن به هدفشان هستند. اگر می‌خواهیم زیست‌بوم استارت‌آپی در مشهد هم به‌درستی شکل بگیرد، باید رویدادهای استارت‌آپی را به‌شکل درست اجرا کنیم و زیست‌بوم کسب‌و‌کارهای نوپا را به‌سمت روابط غیر‌رسمی و هم‌تراز میان کارآفرین و سرمایه‌گذار پیش ببریم.

نامداری سپس به ارائه راهکارهایی برای توسعه اکوسیستم استارت‌آپی مشهد پرداخت و گفت: مشهد دارای ظرفیت‌های بالقوه مانند سرمایه‌گذاران بزرگ، مزیت‌های منطقه‌ای، وجود نهادهای علمی و دانشگاهی باکیفیت و کارآفرینان و ایده‌پردازان خوب است، اما هنوز زیست‌بوم استارت‌آپی در این شهر به‌‌خوبی شکل نگرفته است. در گام اول باید سرمایه‌گذاران مشهدی را بیشتر با رویدادهای استارت‌آپی و کسب‌و‌کارهای نوآورانه موجود در این دست رویدادها آشنا کرد. همچنین هویت‌بخشی به کارآفرین‌های بومی، از دیگر کارهای مهم است که در این بخش، نقش رسانه‌ها در تولید محتوا و شناساندن این کارآفرینان اهمیت بسیار دارد. همین الان سرمایه از مشهد به تهران می‌رود و صرف سرمایه‌گذاری روی استارت‌آپ‌های تهرانی می‌شود که علت آن، آشنا‌نبودن سرمایه‌گذاران مشهدی با زیست‌بوم کارآفرینی شهر خودشان است. مسلما اگر این آشنایی شکل بگیرد، شاهد اتفاقات خوبی برای کارآفرینان مشهدی خواهیم بود

نیما نامداری 

معاون توسعه شرکت تجارت الکترونیک ارتباط فردا

شهاب جوانمردی 

مدیر‌عامل مرکز نوآوری و فناوری فناپ

 

کارآفرینی یک سبک زندگی است

رضا کلانتری‌نژاد با اشاره به مسیر پر‌پیچ‌و‌خم کارآفرینی گفت: در مرحله اول باید بدانیم که چرا می‌خواهیم کارآفرین شویم. کارآفرینی یک سبک و روش زندگی است. روشی برای پاسخ‌گویی به یک نیاز درونی برای خلق و اثرگذاری بر محیط اطراف و همچنین به‌چالش‌کشیدن توانایی‌های خود است. 

کارآفرین کسی است که آرزویی بزرگ برای تغییر دنیا دارد و جرئت دارد که به‌سمت تحقق آن حرکت کند. اگر فردی چنین ویژگی‌ای ندارد، ورود به دنیای کارآفرینی با تمام مشکلات آن تنها باعث سرخوردگی او می‌شود. کارآفرین‌ها به‌شدت نسبت‌به محیط اطراف خود احساس مسئولیت دارند و در تلاش برای بهتر‌کردن آن هستند. مشکلات و نیازهای جامعه را می‌بینند و راه‌حل‌هایی برای برطرف‌کردن آن‌ها پیدا می‌کنند و تمام انرژی خود را برای به‌ثمر‌نشستن آن راه‌حل‌ها می‌گذارند. در پیچ‌و‌خم مشکلات، مهم‌ترین کمک‌کننده به آن‌ها، باور و انگیزه برای انجام کاری است که در رویای خود دارند.

به گفته او اگر باورها و ذهنیت فرد کارآفرین به‌اندازه کافی قوی نباشد و عمق نداشته باشد، تمام سرمایه‌گذاری‌ها و تلاش‌ها در‌نهایت به سرانجام مطلوب نخواهد رسید:«متأسفانه این مسئله مهم در کارهای استارت‌آپی خیلی وقت‌ها در میان سرمایه و شتاب‌دهنده و استارت‌آپ‌ویکند و‌... گم می‌شود. درواقع سرمایه‌گذارها روی انسان‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند، نه روی ایده‌ها. و انسان‌ها هستند که در‌صورت داشتن باور، می‌توانند در‌نهایت آن ایده را به نقطه موفقیت برسانند

رضا کلانتری‌نژاد 

مدیرعامل کارخانه نوآوری هم‌آوا

 

سهم استارت‌آپ‌ها در حل مسائل شهری

شهریار آل‌شیخ در «پنل فرصت‌های کارآفرینی» با بیان اینکه بخش دولتی نباید وارد اکوسیستم استارت‌آپی کشور شود، گفت: این اکوسیستم باید خودش رشد کند و مستقل باشد. در‌واقع تجربه نشان داده است که حمایت‌های دولتی در‌زمینه‌های مختلف باعث از‌بین‌رفتن نوآوری و پویایی آن بخش شده و آسیب‌هایی جدی به آن حوزه زده است. به گفته معاون برنامه‌ریزی و توسعه شهرداری مشهد، مدیریت دولتی باید در نقش تسهیلگر و حامی جریان کارآفرینی باشد و بگذارد که این زیست‌بوم به‌صورت مستقل رشد کند. در همین راستا مدیریت شهری مشهد، حمایت‌های خود را از این اکوسیستم به چند بخش تقسیم کرده است. در بخش اول ما تمام اطلاعات شهری را به‌رایگان دراختیار استارت‌آپ هایی که برای توسعه کار خود به این اطلاعات نیاز دارند، قرار داده‌ایم. در بخشی دیگر ما تمامی مسائل و مشکلات شهری را از‌طریق مرکز نوآوری شهری در‌اختیار استارت‌آپ‌ها قرار داده‌ایم تا آن‌ها بتوانند با ایده‌های نوآورانه، کسب‌و‌کارهایی را برای حل آن مشکلات ایجاد کنند. 

شهرداری هم به‌عنوان مشتری، محصول و خدمات استارت‌آپ‌هایی را که به حل مسائل شهر کمک خواهند کرد، می‌خرد. در این شیوه ازآنجا‌که مشکلات شهری در‌قالب کسب‌و‌کارهای درآمدزا برطرف شده‌اند، راه‌حل‌ها پایدارترند و نتیجه طولانی‌مدت‌تری هم خواهند داشت. حتی در بعضی از کسب‌و‌کارهای مفید در حل مسائل شهری، اگر بخش خصوصی نتوانست سرمایه‌گذاری لازم را انجام دهد، مدیریت شهری سرمایه‌گذاری خواهد کرد.

او ادامه داد: در شهر مشهد به‌دنبال این هستیم که از فضاهایی که کاربری خاصی ندارند، استفاده کنیم و آن‌ها را در‌اختیار استارت‌آپ‌ها قرار دهیم. اولین نمونه از این فضاها کارخانه قدیمی کوکاکولا واقع‌در بولوار کوثر است که با همکاری شتاب‌دهنده فردوسی در‌حال آماده‌سازی آن هستیم. به‌زودی این محل به کارخانه نوآوری تبدیل خواهد شد و فضای آن در‌اختیار استارت‌آپ‌ها قرار خواهد گرفت. در‌کنار این محل چند محل دیگر را هم به همین منظور در نظر داریم که هنوز در‌حال بررسی است. البته در این زمینه نیازمند همکاری بخش‌های خصوصی هم هستیم تا بتوانیم به نتایج خوبی دست پیدا کنیم

شهریار آل شیخ 

معاون برنامه‌ریزی و توسعه شهرداری مشهد

 

نزدیکی به مرز ظرفیت بالقوه اکوسیستم مشهد

در پنل دیگر با عنوان «رشد و توسعه اکوسیستم»، مصطفی مکارم به تحلیل شرایط اکوسیستم کارآفرینی در مشهد پرداخت و گفت: از سال‌١٣٨٠ و هم‌زمان با ایجاد مراکز رشد در پارک علم و فناوری و همچنین با ورود دانشگاه فردوسی به مقوله کارآفرینی، شاهد قدم‌های رو به جلویی در این زمینه بوده‌ایم و حتی این نگاه به کارآفرینی از مشهد به شهرستان‌های اطراف هم سرایت کرده است. اکوسیستم استارت‌آپی مشهد بعد‌از تهران در رتبه دوم کشور قرار دارد و پس‌از تهران ما بیشترین تعداد استارت‌آپ را در مشهد داریم. ٧شتاب‌دهنده رسمی و ١٢‌شتاب‌دهنده غیر‌رسمی هم در شهرمان داریم که مشغول کمک به توسعه استارت‌آپ‌ها هستند. زیست‌بوم کارآفرینی مشهد به‌دلیل فاصله این شهر تا مرکز کشور، در یک فضای بومی و بر‌اساس ویژگی‌های بومی خود رشد کرده و این امر موجب شده است شاهد رشدی آرام و پیوسته در زیرساخت‌های کارآفرینی مشهد باشیم، اما هنوز خیلی خوب نتوانسته‌ایم بدنه این زیست‌بوم را به سرمایه‌گذاران سنتی و اصلی متصل کنیم و باید در این حوزه کارهای بیشتری انجام شود.

محمدرضا سبحان هم به مزیت‌های ارتباط متقابل میان استارت‌آپ‌های مشهدی و تهرانی پرداخت و گفت: فضای استارت‌آپی در تهران زودتر از مشهد شکل گرفته است و قاعدتا انتقال تجربه‌های آن‌ها به کسب‌وکارهای مشهدی می‌تواند باعث رشد سریع‌تر این استارت‌آپ‌ها شود. همچنین دیده‌شدن استارت‌آپ‌های مشهدی در سطح کشور سخت است که ارتباط آن‌ها با استارت‌آپ‌های تهرانی می‌تواند در این زمینه مفید باشد. اما در نقطه مقابل، استارت‌آپ‌های تهرانی هم می‌توانند از ارتباط با زیست‌بوم کارآفرینی مشهد برای توسعه خود استفاده کنند. یکی از پتانسیل‌های مهم مشهد، نزدیک‌بودن آن به مرز است. بسیاری از استارت‌آپ‌های کشور ما کم‌کم در‌حال آماده‌شدن برای صادرات محصولات و توانمندی‌های خود به خارج از کشور هستند. بازارهای کشورهای اطراف ما مانند افغانستان می‌تواند در این زمینه بسیار مهم باشد و مشهد این فرصت را دارد که به گذرگاهی برای این ارتباط تبدیل شود. استارت‌آپ‌های مشهدی می‌توانند در گام اول این ارتباط را برای توسعه کسب‌وکار خودشان ایجاد کنند و در مرحله بعد به دیگر استارت‌آپ‌های کشور که قدرت صادرات به آنجا را دارند، کمک کنند.

محمدرضا سبحان 

مدیر باشگاه کارآفرینی تیوان

مصطفی مکارم 

مدیر‌عامل شتاب‌دهنده فردوسی

 

ایرانی‌ها، مدیران روزهای سخت

در پنل «استارت‌آپ‌ها در انقلاب صنعتی چهارم»، سید‌حامد قنادپور با اشاره‌به سهم مناسب ایران از این انقلاب گفت: مهم‌ترین آفت کشور ما در صد‌سال گذشته، داشتن نفت بوده است که باعث شده ما از ایده‌های جدید در انجام کارها چشم‌پوشی کنیم و به‌دنبال کسب ثروت از‌طریق خلق ارزش و کارآفرینی نرویم. اما امروزه دنیا شاهد انقلاب صنعتی چهارم است؛ انقلابی که در خیلی از حوزه‌ها مانند اینترنت اشیا، نانوفناوری، فین‌تک و... در‌حال رخ‌‌دادن است. این انقلاب را نسلی به وجود می‌آورد که بدون توجه به منابع سنتی ثروت، دست به نوآوری و تغییر شرایط بزند. در شرایط فعلی، دیگر تکیه بر درآمدهای نفتی نمی‌تواند مسیری برای رسیدن به توسعه باشد. در‌واقع جوانان در اکوسیستم کارآفرینی کشورمان هستند که می‌توانند در انقلاب صنعتی چهارم، ایران را به شرایط خوبی برسانند. این نسل جوان است که می‌تواند با خلاقیت و نوآوری در اکوسیستم استارت‌آپی، باعث تغییر شرایط و بهبود وضعیت کشورمان در انقلاب صنعتی چهارم شود.

علی زواشکیانی هم در ادامه گفت: اگر کمی به گذشته برگردیم، می‌بینیم که خیلی از بنگاه‌های اقتصادی موفق در کشور ما که هنوز هم پابرجا هستند، در شرایط سخت اقتصادی در سال‌های دهه۶٠ به‌وجود آمدند. خیلی از استارت‌آپ‌های موفق ما هم در زمان نفت ١۵٠‌دلاری به‌وجود نیامدند؛ بلکه پس‌از افت قیمت نفت و در شرایط دشوار اقتصادی شکل گرفتند. در‌واقع هرزمان که جیب ما خالی بوده است، ذهن‌ها به‌کار افتاده‌‌اند و به‌سمت استفاده از ایده‌های خلاقانه برای پیشبرد اقتصاد رفته‌ایم. مسئولان هم در این شرایط تمرکز بیشتری بر سیاست‌گذاری‌های مناسب برای اکوسیستم استارت‌آپی پیدا می‌کنند. معمولا شرکت‌های موفق در شرایط سخت پا گرفته‌اند؛ پس شرایط فعلی کشور می‌تواند همین اثر را داشته باشد و در همین شرایط هم می‌توانیم چشم به موفقیت اکوسیستم استارت‌آپی کشورمان داشته باشیم.

سید حامد قنادپور 

مدیر‌عامل ارتباط فردا 

علی زواشکیانی 

مدیر‌عامل هولدینگ بین‌المللى پمکو

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی