کد خبر : 99523
/ 08:56

زباله‌هایی که نمی‌بینیم

اگر اهل سفر، آن هم از نوع زمینی باشید، وقتی در مسیر بزرگراه مشهد-باغچه رانندگی می‌کنید، حتما در بخشی از مسیر متوجه بوهای ناخوشایند شده‌اید.

زباله‌هایی که نمی‌بینیم

شهرآرا آنلاین - اگر اهل سفر، آن هم از نوع زمینی باشید، وقتی در مسیر بزرگراه مشهد-باغچه رانندگی می‌کنید، حتما در بخشی از مسیر متوجه بوهای ناخوشایند شده‌اید. بویی که شامه شما را تحریک کرده است به سایت دفن زباله و مدیریت پسماند شهر مشهد مربوط می‌شود که روزانه تا 2‌تن زباله و پسماند من و شما را در خود می‌بلعد. حجمی باور‌نکردنی که با مقیاس 850‌گرم برای هر شهروند کمی بیش‌از دو‌برابر استاندارد جهانی است، در مناسبت‌ها و ایام پرمسافر شهرمان تا دوبرابر دیگر نیز افزایش می‌یابد. این اعداد و آمار با کمی بالا و پایین در دیگر کلان‌شهرهای کشور و جهان نیز وجود دارد تا‌جایی‌که تولید، تبادل و بازیافت زباله به خودی خود در بعضی کشورها آن‌چنان رونق اقتصادی ایجاد کرده است که برخی محققان و کارآفرینان معتقدند کلید رهایی از معضل زباله‌های شهری (غیردرمانی و پساب‌ها) تغییر در نگاه است. به‌عبارت دیگر، شهروندان و شهرها باید بدانند که زباله در نگاه آن‌هاست و نه در آن چیزی که به آن می‌نگرند.

 

نیازمندراهکار 

برای نمونه در سیدنی، پارچه و منسوجات، بیشترین حجم زباله و دور‌ریختنی‌ها را به خود اختصاص می‌دهند. اکنون جمعی از پژوهشگران استرالیایی در‌حال تجزیه و ترکیب این پارچه‌ها، کاغذها و پلاستیک‌ها به مواد اولیه خود برای تولید کف‌پوش، تایل‌های سقفی و عایق‌های صوتی دیوارها هستند. در مشهد نیز اکنون مدت‌هاست شرکت‌های دانش‌بنیان در‌حال فراوری لاستیک‌های فرسوده برای تولید کف‌پوش‌های زمین بازی کودکان در پارک‌ها هستنند. اما جهان می‌داند که با سرعت فزاینده تولید زباله، نیازمند راهکارها و راهبردهای اساسی‌تر برای مبارزه با ابرچالش پسماندهاست. سلسله اقدامات حوزه مدیریت پسماند به شیوه رایج در جهان از 5گام پیروی می‌کند که به‌ترتیب از بدترین گزینه به بهترین گزینه عبارت‌اند از: «دفن زمینی زباله‌ها»، «بازیابی انرژی حاصل از زباله‌ها»، «استفاده از زباله و پسماندها برای تولید مواد جدید»، «استفاده مکرر از مواد» و سرانجام «کاهش تولید زباله» به‌عنوان بهترین اقدام. اتحادیه اروپا در سال‌های اخیر، قوانین جاه‌طلبانه‌ای در‌خصوص زباله و بازیافت به تصویب رسانده است که از‌جمله آن‌ها می‌توان به حذف استفاده از دفن زمینی برای زباله‌های قابل بازیافت و تعهد کشورهای عضو برای کاهش 30‌درصدی پسماندهای غذایی تا سال‌2025 اشاره کرد. با چنین رویکردی در ادامه نگاهی می‌اندازیم به چشم‌انداز این طرح تا سال‌2025 و آنچه جهان در تعامل با پسماندها باید منتظر آن باشد.

137330.jpg

تفکر غیرخطی

اگر متخصصان و کارشناسان مدیریت پسماند دست‌کم درباره یک موضوع توافق کامل داشته باشند، آن موضوع چیزی نیست جز ضرورت تغییر الگوی خطی تولید-استفاده-دفع کالا و محصولات مختلف که به‌طور کلی زندگی جامعه بشری براساس آن شکل گرفته است. اما این روزها ضرورت ایجاد تفکر غیرخطی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و تبدیل سیستم اقتصادی کشورها و جوامع مختلف به زنجیره بی‌پایانی از بازیافت و استفاده مکرر از مواد کار ساده‌ای نیست. برای درک ساده‌تر موضوع، به آنچه در لندن به‌عنوان شعار گروه‌های طرفدار محیط زیست بدل شده است، اشاره می‌کنیم؛ «زباله، دور‌ریختنی نیست، بلکه یک کالای ارزشمند است» و فهم و عملیاتی‌سازی این شعار در وهله اول، وظیفه شرکت‌ها و کارخانه‌های تولیدی است. تا سال‌2025 شرکت‌های مدیریت پسماند دیگر مجاز به دفن یا سوزاندن زباله‌ها به شکل امروزی نیستند و به صنعت عظیم‌تر «بازفراوری» مواد باید بپیوندند. در این صنعت، وظیفه اصلی اعضا پس‌از جمع‌آوری زباله‌ها، بازگرداندن مواد ارزشمند به چرخه تولید است.

البته تولیدکنندگان و طراحان نیز باید در فرایندهای خود بازنگری کنند. آن‌ها باید بدانند که محصولات و کالاهای تولیدی امروز آنان، مواد خام و اولیه محصولات آینده خواهد بود. در چنین حالتی است که محصولات با کیفیت بیشتر برای ماندگاری بهتر، تعمیرات راحت‌تر و در پایان بازفراوری ساده‌تر تولید می‌شوند.

137331.jpg

اقناع مصرف‌کنندگان

سوی دیگر معادله زباله و مدیریت پسماند بدون تردید به عادات و رفتارهای ما مصرف‌کنندگان کالاها و تولیدات می‌رسد. از امروز تا سال‌2025 در اتحادیه اروپا تلاش می‌شود رویکرد و نگاه شهروندان به مسئله زباله تغییر پیدا کند. امروزه در سراسر جهان نیمی از غذای تولیدی روزانه به سطل‌های زباله سرازیر می‌شود و این موضوع یعنی مصرف‌کنندگان نیز باید آگاه شوند. در این زمینه یکی از راهبردها استفاده از فناوری برای هوشمندسازی فرایند مصرف مواد غذایی است تا مصرف‌کنندگان به‌ازای پسماند تولیدی خود، هزینه بیشتری بپردازند. در سئول، پایتخت کره جنوبی، ترکیبی از سطل‌های زباله هوشمند و کارت‌های شهروندی این امکان را فراهم کرده است که شهروندان پس‌از ریختن زباله و با توجه به وزن آن، قبض هزینه را دریافت می‌کنند و به‌این‌ترتیب برای پرداخت هزینه کمتر، به کاهش دورریختنی‌ها کمک می‌کنند.

 137332.jpg

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی