• خانه
  • گفتگو
  • محدوده حفاظت برای هر محیط بان خراسانی ١٧ هزار هکتار، استاندارد جهانی ٣هزار هکتار!
کد خبر : 99688
/ 08:02
مدیر کل حفاظت محیط زیست استان از مشکلات محیط بانی می گوید

محدوده حفاظت برای هر محیط بان خراسانی ١٧ هزار هکتار، استاندارد جهانی ٣هزار هکتار!

منطقه خراسان از نظر جغرافیایی و اقلیمی دارای تنوع آب و هوایی است. کوهستان و کویر، در کنار هم این منطقه را از قدیم به یکی از زیستگاه های مهم تبدیل کرده است.

محدوده حفاظت برای هر محیط بان خراسانی ١٧ هزار هکتار، استاندارد جهانی ٣هزار هکتار!

شهرآرا آنلاین - منطقه خراسان از نظر جغرافیایی و اقلیمی دارای تنوع آب و هوایی است. کوهستان و کویر، در کنار هم این منطقه را از قدیم به یکی از زیستگاه های مهم تبدیل کرده، اما مشکلات طبیعی و غیر طبیعی ازجمله حضور شکارچیان غیرمجاز سبب شده است برخی گونه های جانوری درمعرض انقراض قرار گیرد. از همین رو محیط بانان با خطراتی که در کارشان وجود دارد، همواره کوشیده اند از گونه های جانوری محافظت کنند. درباره کمبودها، مشکلات و سختی کار محیط بانان پای صحبت های تورج همتی، مدیر کل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی، نشسته ایم.

 

قبل از پرداختن به موضوع مشکلات محیط بانان، ابتدا شرحی از وضعیت مناطق حفاظتی بیان کنید. چه قدر از مساحت خراسان رضوی تحت کنترل و پوشش سازمان حفاظت از محیط زیست قرار دارد؟

خراسان رضوی از دیر باز به دلیل تنوع اقلیمی، مأمن و پناهگاه زیستی حیوانات مختلفی بوده و البته بعضا این حیات مورد تهدید قرار گرفته است. مجموعه ای از عوامل طبیعی و غیر طبیعی همواره حیات و زیست حیوانات محیط زیست استان را در معرض تهدید قرار می هند که باید تمهید مناسبی برای حفاظت از آن ها اندیشیده شود اما در مجموع ۵/٢٠ درصد از مساحت استان به وسعت ٢ میلیون و ٣٩٣هزار و ١۴٩ هکتار متعلق به حفاظت محیط زیست استان است.در مجموع، در خراسان رضوی ٢١ منطقه به عنوان مناطق حفاظت شده، ثبت شده اند. بخشی از این مناطق عبارت اند از: مناطق افتخاری در گناباد، درونه در بردسکن، باغ کشمیر در تربت جام، سیرخون در خواف، تندوره، ا... اکبر و زرین کوه در درگز، پروند در سبزوار، جنگل خواجه ، کوه بزنگان و گرزمی در سرخس، بینالود در طرقبه و شاندیز، قرچغه و دربادام در قوچان، ارس سیستان در کلات، هلالی و هنگام در گناباد، تخت سلطان در مشهد و رئیسی در نیشابور.

 

گفته می شود تعداد محیط بانان استان خیلی کم است و متناسب با مساحت مناطق حفاظت شده نیست. چرا برای رفع این مشکل اقدام نمی شود؟

به آمار محیط‌بانان نمی‌توانم اشاره کنم اما به طور متوسط به ازای هر ١٧ هزار هکتار عرصه در این استان یک محیط بان از محیط زیست و گونه های حیات وحش حفاظت می کند. در برخی مناطق خراسان رضوی نیز به ازای هر ٢۵ تا ٣٠ هزار هکتار یک محیط بان کار حفاظت از مناطق را بر عهده دارد که استاندارد های جهانی سطح حفاظت هر محیط بان بین یک تا ٣ هزار هکتار است. خوشبختانه براساس تصمیم سازمان قرار است تا ١٠سال و در هر سال ٣٠٠نفر به جمع محیط بانان اضافه شوند و این روند در سال ٩٨ انجام خواهد شد. سهمیه استان نیز در این استخدامی ها ١۵ نفر است.

 

از نظر تجهیزات و امکانات انفرادی و لجستیکی هم برخی محیط بانان با کمبود مواجه هستند. برای این موضوع چه اقداماتی انجام داده اید؟

تا پارسال وضعیت تجهیزاتی محیط بانان نامناسب بود اما از سال گذشته روند تجهیز محیط بانان به وسایل انفرادی نظیر شوکر، جلیقه ضد گلوله و ... در حال انجام است و ۵٠ قلم تجهیزات انفرادی به محیط بانان تحویل داده شده است. از نظر تجهیزات لجستیکی و وسایل نقلیه متأسفانه وضعیت همچنان خوب نیست اما برای این موضوع نیز تأمین اعتبار شده است و امیدوار یم امسال تجهیزات لجستیکی خوبی در اختیار محیط بانان قرار دهیم؛ تجهیزات ارتباطی نظیر بی سیم نیز در دستور کار ما قرار گرفته است و امسال این تجهیزات هم به روزسانی خواهد شد و در اختیار محیط بانان قرار می گیرد.

 

آماری هم از میزان تخلفات، تعداد درگیری ها و دستگیری ها و مبارزه با شکارچیان غیرمجاز و روند دادگاهی آن ها طی سال گذشته ارائه کنید.

مأموران یگان حفاظت محیط زیست استان در سال ١٣٩٧ تعداد ١٠٣٩ نفر متخلف شکار و صید را دستگیر کرده اند. برای این متخلفان ٧٠٠ پرونده قضایی تشکیل شده و از آنان ٢٠٢ قبضه انواع سلاح شکاری و ٢قبضه اسلحه جنگی و ٣٠٠٠ عدد انواع فشنگ ، ١٠ دستگاه موتور سیکلت ، ۴١ دستگاه دوربین چشمی کاری کشف شده است. همچنین جانوران شکار و صیدشده از متخلفان شامل ۴٠٧ قطعه انواع پرندگان وحشی از قبیل کبک، باقرقره، قرقاول، چکاوک، کبوتر و مرغابی و لاشه ٢٣٨ رأس پستانداران وحشی از قبیل قوچ و میش وحشی، آهو و کل و بز وحشی و گراز بوده اند. درپی بازدید از پرنده فروشی ها، جمعه بازار و دیگر مکان های مرتبط، ١٩ هزار عدد انواع جانوران وحشی به خصوص پرندگان که نگهداری و خرید و فروش می شدند، کشف و توقیف شده اند.

درراستای پیشگیری از جرائم شکار و صید، ٧١ نفر از شکارچیان قبل از اقدام به شکار در منطقه دستگیر و تحت عنوان شروع به شکار به مراجع قضایی معرفی شده اند. علاوه بر آن ٣٨ پرونده تخلف مربوط به متجاوزان به طبیعت که عمدا به بوته کنی و برداشت شن و خاک به طور غیرمجاز اقدام کرده اند، تشکیل شده است.متخلفان در مجموع در سال گذشته، مبلغ ٣٠ میلیارد ریال خسارت به حفاظت محیط زیست استان خراسان رضوی وارد کرده اند.

 

مناطق حفاظت شده خراسان از نظر گونه های جانوری در چه وضعیتی قرار دارند؟ گفته می شود به دلیل شکارهای غیرمجاز و خشک سالی و ... بسیاری از گونه ها منقرض شده اند یا در معرض انقراض هستند.

خراسان رضوی محل زیست ٨٠ گونه پستاندار ، ٢٨٧ گونه پرنده ، ٢گونه دوزیست ، ۶٨ گونه خزنده و ٢۴ گونه ماهی است.

٣٣ گونه جانوری خراسان رضوی در رده های مختلف در خطر انقراض قرار دارند. گونه های جانوری در خراسان رضوی در ۴رده، گونه در وضعیت بحرانی، گونه در معرض خطر انقراض ، گونه در شرف تهدید و گونه آسیب پذیر قرار دارند. مهم ترین گونه های در وضعیت بحرانی استان، یوزپلنگ و خروس کولی دشتی است. گونه های در معرض انقراض، پلنگ، اردک سر سفید، بالابان، کرکس مصری، عقاب صحرایی و زرد پره سینه زرد است. همچنین در فهرست گونه های در شرف تهدید می توان به حیواناتی نظیر خفاش نعل اسب مدیترانه، گربه پالاس، گربه شنی، کفتار، اردک بلوطی، دال سیاه، هما، سنقر سفید، گیلانشاه بزرگ، سبزقبا، مگس طوق سفید، خروس کولی معمولی، زنگوله بال، گیلانشاه دم سیاه، تلیله بلوطی، گلاریول بال سیاه، توکای پهلوسرخ، پیپت صحرایی و صدف خوار اشاره کرد.

ازجمله گونه های آسیب پذیر محیط زیست استان نیز می توان از جانورانی نظیر آهو، زرده بر، شاه روباه، کل و بز، اوریال قوچ و میش، پلیکان پا خاکستری، اردک مرمری، عقاب شاهی، عقاب دریایی پالاس، میش مرغ، هوبره، کبوتر خاوری، اردک سر حنایی، قمری معمولی، عقاب خال دار بزرگ، اردک دم دراز و لاک پشت آسیایی یاد‌کرد.

 

با این وضعیت، چه اقداماتی برای افزایش تعداد گونه های در حال انقراض صورت می گیرد؟

ایجاد منابع آبی و آبشخور، جلوگیری از چرای دام و تخریب زیستگاه، سرشماری و برآورد جمعیت، شناسایی و پراکنش گونه ها و تهیه نقشه راه، آموزش جوامع محلی برای آشنایی با گونه های درحال انقراض، تهیه بانک ژن و ذخیره سازی از گونه ها و پرداخت خسارت گونه های در حال انقراض، از جمله اقدامات برای حفظ و افزایش این گونه های جانوری است.

 

آیا استان ما گونه های مختص به خود و گونه های نادر هم دارد؟

آگامای خراسانی، سنجاب ناخن دراز ، کرکس سیاه، زاغ بور، کبک دری، قرقاول بال نقره ای، جغد طلایی و کرکس مصری، از جمله گونه های جانوری نادر و مختص خراسان رضوی است.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی