درباره یک نهضت هنری مردمی از مردم برای مردم به بهانه رونمایی از بزرگ‌ترین پوستر گروهی ایران

همین چند روز پیش، بزرگ‌ترین پوستر گروهی ایران با عنوان «بشنو اسرائیل» در حاشیه نمایشگاه رسانه‌های دیجیتال انقلاب اسلامی، رونمایی شد. این پوستر با مشارکت ٢٠٠نفر تولید شده و یکی از استادان گرافیک آن را نهایی کرده است. برای آنکه درباره این پوستر اطلاعات بیشتری کسب کنید و آن را ببینید، می‌توانید به پایگاه اینترنتی «نهضت مردمی پوستر انقلاب» که این اثر هنری به ابتکار و همت آن تولید شده است، مراجعه کنید. اما آنچه مورد توجه این نوشتار خواهد بود، بانی تولید این پوستر یعنی «نهضت مردمی پوستر انقلاب» است که هسته مرکزی و دفتر اصلی آن در مشهد شکل گرفته و مستقر است.
به‌طور خلاصه موجودیت این نهضت مبتنی بر ایده‌پردازی، تولید و نشر پوستر به‌شکل حرفه‌ای و هنری و متناسب با دغدغه‌های روز رهبر معظم انقلاب و جمهوری اسلامی، به‌صورت کاملا مردمی و غیرانتفاعی معنا می‌یابد.
این حرکت که ابتدا به‌نام نهضت مردمی پوسترهای عاشورا شناخته می‌شد، در بحبوحه فتنه٨٨ و با همت جمعی از هنرمندان دغدغه‌مند نسبت به انقلاب و نظام اسلامی به راه افتاد. از بدو تاسیس تا کنون، این مجموعه علاوه بر استمرار، هر روز قوی‌تر و بالنده‌تر شده است. این استمرار و بالندگی ریشه در عواملی دارد که برخی از آن‌ها را مرور خواهیم کرد.
﷯ تولید مردمی
این نهضت مردمی است؛ چراکه ایده‌پردازی، تولید و نشر پوستر در آن مبتنی بر ظرفیت‌های مردم است. همه عوامل ایده‌پرداز و طراحان گرافیک مبتنی بر دغدغه‌ها و اعتقادات شخصی به تولید رایگان آثار فاخر می‌پردازند، بدون آنکه منفعت مادی برای آنان داشته باشد. پوسترها به‌رایگان در اختیار عموم قرار می‌گیرد و همه اشخاص حقیقی و حقوقی و نهادهای مردمی و دولتی اجازه دارند حتی با درج نام و نشان خود از این آثار استفاده و آن را منتشر کنند. اگرچه تا کنون برخی دستگاه‌های دولتی و عمومی پوسترهای نهضت را چاپ و منتشر کرده‌اند، اما به‌هرحال در ادامه حیات نهضت، وابستگی اصلی به ظرفیت‌های مردمی بوده است و دستگاه‌های دولتی دنباله‌رو و بهره‌مند از خدمات این حرکت به‌حساب آمده‌اند؛ نه پیشرو، کارفرما و سفارش‌دهنده.
﷯مخاطب مردمی
این نهضت مردمی است؛ چراکه مخاطبش عامه مردم‌اند و آثارش برای فهم عمومی است، نه‌فقط عده‌ای خاص. اصولا گرافیک، هنری است که برای انتقال مفاهیم به عموم مردم به‌وجود آمده است. در حالی که بسیاری فعالیت‌ها و آثار هنری به‌دلیل روشنفکرزدگی و تولید آثار صرفا گالری‌پسند، از برقراری ارتباط با توده مردم عاجزند، نهضت توانسته است با حفظ کیفیت هنری و حرفه‌ای ضمن جلب‌نظر اهل فن، با مخاطب عمومی نیز ارتباط خوبی بگیرد. نهضت مخاطب عمومی را به بی‌سوادی و نفهمیدن متهم نمی‌کند، اما ارتقای ذائقه و سلیقه هنری مخاطب عام نیز برایش اولویت و موضوعیت دارد.
﷯رویکرد ایجابی و تهاجمی
از همان ابتدا (یعنی در بطن فتنه٨٨) رویکرد نهضت منفعلانه و صرفا سلبی و تدافعی نبوده است. نگاه نهضت به مسائل، فعال و عموما ایجابی و تهاجمی است. در ایام فتنه آثار نهضت بدون آنکه به فرد یا افراد خاصی حمله کند، از انقلاب، نظام و رهبری دفاع می‌کرد و فراتر از مسائل سطحی و گذرا، افقی بلند و روبه‌جلو را پیش چشم مخاطب می‌گشود. از همین رو اغلب آثار نهضت، تاریخ مصرف ندارد.
در دیگر موضوعاتی که مورد توجه نهضت قرار گرفته نیز، همواره ارائه راهکار و جنبه‌های امیدبخش و ایجابی، بر نقد صرف، نفی و نگاه سلبی رجحان داشته است؛ موضوعاتی از قبیل انتظار، انقلاب اسلامی، ولایت، تولید ملی، سبک زندگی و بسیاری دیگر. شاید اوج این رویکرد همین پوستر گروهی «بشنو اسرائیل» باشد که با ادبیاتی کاملا تهاجمی و بر پایه هشدار به صهیونیسم جهانی مبنی بر پایان‌یافتن کار آنان، تولید شده است.
﷯توجه به ارتقای درونی
«نهضت مردمی پوستر انقلاب» در سال١٣٩٣ به مراتب منسجم‌تر، قوی‌تر و پخته‌تر از «نهضت مردمی پوسترهای عاشورا» در سال١٣٨٨ است. این توفیق از یک‌سو مرهون توجه به ارتقای کیفی آثار، آموزش و یادگیری متقابل بوده و از سوی دیگر متاثر از اعتمادبه‌نفس انقلابی و تلاش برای توسعه مخاطب داخلی و خارجی و ابلاغ پیام انقلاب اسلامی و تبیین اولویت‌های آن برای این مخاطبان است.
اکنون نهضت، شبکه گسترده‌ای از طراحان معتقد و دغدغه‌مند نسبت به اسلام ناب محمدی را شامل می‌شود که با وجود استقلال، تمایز و تنوع در نگاه و بیان هنری، پدیدارشدن سبک و گونه‌ای خاص و قابل تشخیص به‌نام «پوستر مردمی انقلاب» را نوید می‌دهند.
«كزرع اخرج شطأه فآزره فاستغلظ فاستوي علي سوقه يعجب الزراع» (فتح: ٢٩) چون كشته‌اى كه جوانه خود را برآورد و آن را مايه دهد تا ستبر شود و بر ساقه‌هاى خود بايستد و دهقانان را به شگفت آورد!
سیدمصطفی خاتمی
گروه ادب و هنر - پوستر «بشنو اسرائیل» با مشارکت ٢٠٠نفر از مردم، زیر نظر مسعود نجابتی (استاد گرافیک) و به‌همت نهضت مردمی پوستر انقلاب اسلامی تولید شده است.
این پوستر که یک اثر تایپوگرافی است، برای مخاطبان غیرایرانی طراحی شده است و ٢٠٠نفر از مردم عبارتی را حاوی هشدار الاهی خطاب به گناهکاران بنی‌اسرائیل، به‌زبان عبری برگرفته از تورات (کتاب مقدس یهودیان) به‌این مضمون بر آن نگاشته‌اند: «پایان کار فرارسیده است. فرجام کار سر رسیده است. این هشداری است به شما بنی‌اسرائیل و کاری است که محقق شده است.» (عهد قدیم، کتاب حزقیال نبی)
در پوستر «بشنو اسرائیل» انتخاب بافت کاغذ کهن برای زمینه و موتیف‌های تزئینی پیرامون حرف اول و بزرگ متن انگلیسی، بیشتر مخاطبان را به‌یاد کتاب‌های مقدس و شکل صفحه‌آرایی‌های آن می‌اندازد.

itbaran.ir شرکت داده پردازی باران شرق توس