مستندساز «مادرکشی» در گفتگو با شهرآرا مطرح کرد؛ دامن‌زدن به بحران آب با نگاه غلط به توسعه

محمدزاده-روزگاری آن‌که می‌خندید هنوز خبر بد را نشنیده‌بود، اما ما ساکنان شهر دیر زمانی است که خبر بد را شنیده‌ایم و همچنان می‌خندیم! استخوان‌های زمینی
که این بهشت خیالی را در آن بنا کرده‌ایم از فرط مکیده‌شدن بی‌رویه شیره جانش، پوک شده‌است و دور نیست روزی که دهان باز کند و ساکنان این جزایر خوشبختی را در خود
فروبلعد.
دریاچه‌ها و تالاب‌ها، رودها و نهرها، چشمه‌ها و چاه‌ها، قنات‌ها و آب‌خانه‌های
این سرزمین هرروز کم‌آب‌تر و کم‌جان‌تر می‌شوند. تو گویی بحران قرن‌ها از اینجا فاصله دارد و این‌ها همه، اخباری از یک کره
دیگرند!
همه از خشک‌سالی و بحران آب چیزهایی شنیده‌ایم، اما شاید آن را آن‌گونه که می‌بایست، جدی نگرفته‌ایم.
﷯ ﷯ ﷯
«مادرکشی» مستندی درخصوص بحران آب است که به‌خوبی توانسته‌است با به تصویر کشیدن مظاهر خشک‌سالی و بحران آب، به عوامل پدیدآورنده آن بپردازد.
در همین زمینه، به گفتگو با سازنده این مستند که در جشنواره‌های سبز جهان نیز حائز رتبه شده‌است پرداخته‌ایم.

توجه به حکمرانی آب در مستند مادرکشی
کمیل سوهانی، مستند‌ساز‌، در این گفتگو به تشریح آنچه در مستند «مادرکشی» مورد توجه قرار گرفته، وضعیت آبی مشهد و حاشیه‌های آن می‌پردازد و می‌گوید: این روزها در رسانه‌های مختلف، زیاد درباره بحران آب حرف زده می‌شود و از منظرهای مختلف، دلایل گوناگونی مثل خشک‌سالی، الگوی اشتباه مصرف و... برای آن مطرح
می‌گردد.
در مستند مادرکشی، از منظر حکمرانی آب، به موضوع پرداخته شده و به مظاهر این بحران مثل خشک‌شدن رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و از بین رفتن منابع آب زیرزمینی و با مشکل مواجه‌شدن آب بخش‌های کشاورزی، شرب و صنعت اشاره شده‌است.
وی ادامه می‌دهد: از سوی دیگر، در این مستند، علل و ریشه‌های به وجود آمدن بحران آب در بحث سیاست‌گذاری‌ها و حکمرانی نیز بررسی شده‌است.
این مستندساز با بیان اینکه «تلاشمان این بوده که به بحث توسعه و چالش‌های آن در این مستند اشاره شود»، متذکر می‌شود: نگاه غلطی که به توسعه در کشور وجود داشته خود را به شکل بحران در موضوعات مختلف نشان داده‌است، به طوری که می‌توان بحران آب و محیط زیست را از عیان‌ترین وجوه نگاه غلط ما به توسعه در کشور دانست. از همین رو، در مستند مادرکشی، سعی کرده‌ایم نشان دهیم که سیاست‌گذاری‌های غلط ممکن است چه فاجعه‌هایی
به بار بیاورد.

خراسان، مینیاتوری از مشکلات آبی کشور
سوهانی خراسان را مینیاتوری می‌داند از تمام مشکلات حوزه آب کشور و تصریح می‌کند: جانمایی غلط صنایع، مصرف بیش از اندازه آب شرب و کشاورزی، الگوی اشتباه مصرف، از بین رفتن منابع آب‌ زیرزمینی و... همه مشکلات حوزه آب است که می‌توان آن‌ها را یکجا در
خراسان دید.
وی در ادامه، در‌خصوص مافیای آب و ذی‌نفعان پروژه‌های انتقال آب از عمان یا تاجیکستان به خراسان اظهار می‌کند: بحث انتقال آب مربوط به سیاست‌های کلی حوزه آب است. وقتی سیاست‌گذاری بر‌اساس مدیریت
عرضه باشد، بحث تامین آب برای مصرف‌کننده دنبال می‌شود و بحث انتقال آب به هر قیمتی از استان‌های اطراف، جنوب کشور یا کشور همسایه پیگیری می‌شود. این سیاست‌گذاری بر محور مدیریت عرضه می‌چرخد،
در حالی که اگر سیاست‌گذاری به سمت مدیریت تقاضا پیش برود، سیاست‌گذار و حکمران دیگر به دنبال این نیستند که به هر قیمتی آب را تامین کنند.
سوهانی خاطرنشان می‌کند: در مدیریت تقاضا، سیاست‌گذار به دنبال این خواهد‌بود
که تقاضای مصرف‌کننده خود را مدیریت کند. البته این کار سخت‌تری است، چرا‌که جنسش نرم‌افزاری است.
به گفته وی، در مدیریت عرضه، سیاست‌گذار با مباحث مهندسی، سخت‌افزاری و تجهیزات مهندسی سر و کار دارد، اما مدیریت تقاضا با مدیریت رفتار مصرف‌کننده سر و کار دارد که جنس آن فکر و تلاش فرهنگی
است.

لزوم تغییر مدیریت عرضه به تقاضا
سازنده مستند «مادرکشی» همچنین در ادامه می‌گوید: در ١٠٠سال گذشته، مدیریت متمرکز دولتی بر آب حاکم بوده‌است و ما در کشور، با مدیریت تقاضا سر و کار نداشتیم. از همین رو، طبیعی است که تلاش‌ها به سمت مدیریت عرضه رفته‌است.
سوهانی خاطرنشان می‌کند: در مدیریت عرضه، یک‌سری موسسات، شرکت‌ها و گروه‌هایی هستند که ذی‌نفع هستند،
چراکه وقتی قرار باشد آب به هر قیمتی عرضه بشود، شرکت‌ها، ماشین‌آلات و نیروهای آن‌ها مشغول‌به‌کار شده و از رکود خارج
می‌شوند.
وی تغییر مدیریت عرضه به مدیریت تقاضا را مهم‌ترین راهکار در مدیریت منابع آبی عنوان می‌کند و می‌افزاید: وقتی سیاست‌گذاری‌های حوزه آب را از مدیریت عرضه به سمت مدیریت تقاضا بچرخانیم و از تصمیمات سخت‌افزاری به نرم‌افزاری تبدیل کنیم، در میان‌مدت، شاهد حل مشکلات این حوزه خواهیم‌بود و دیگر این مباحث مربوط به مافیای آب نیز از بین
خواهدرفت.

itbaran.ir شرکت داده پردازی باران شرق توس