نسخه پی دی اف

مشهد؛ شهر ادبیات و حماسه

﷯ایرانی| اگر بنا باشد جایزه‌ای ادبی با محوریت شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی برگزار شود، بدیهی می‌نماید که بهترین میزبان آن، دست‌کم روی کاغذ، مشهد و خراسان است. زادگاه شاهنامه فردوسی و سرچشمه«زبان فارسی» که فردوسی و شاهنامه‌اش دغدغه زنده‌ نگه‌داشتنش را داشته‌اند، این خطه است و پیشینه و ظرفیت فرهنگی آن نیز گواه شایستگی‌اش در این امر. شاید از همین‌رو و البته باتوجه‌به نیازها و نگرانی‌های فرهنگی، نخستین جایزه داستان‌های حماسی نیز که مدتی است دبیرخانه آن، کارش را در مشهد آغاز کرده است، توجیه می‌شود. روز گذشته نشست هم‌اندیشی برگزارکنندگان این جایزه با اصحاب رسانه مشهد در حوزه هنری انقلاب اسلامی خراسان رضوی برگزار شد. در این نشست، سعید تشکری، دبیر علمی جایزه، از پیشینه آن گفت. دفتر هنر حماسی نزدیک به یک سال پیش تشکیل و در آن رویکردهای مختلفی پیگیری شد که یکی از این رویکردها جایزه ملی بود؛ جایزه داستان‌های حماسی که دبیر علمی آن، محصولش را رسیدن ٢٢٠طرح ١٨١نویسنده به دبیرخانه جایزه بیان کرد.
تشکری تاکید کرد که این برنامه «جایزه ادبی» است و نه جشنواره؛ او دستاورد جایزه ادبی را محصول یک کارکرد رفتاری خواند و توضیح داد که در این قالب، اثر بر مبنای قراری تولید می‌شود.
داوری، مبحث دیگری بود که دبیر علمی جایزه در توضیحاتی به آن پرداخت. او تاکید کرد که ٢٢٠طرح را داوران ملی داوری کرده‌اند تا از دل سنجش و بررسی آن‌ها ١٧طرح برگزیده شود و صاحبان طرح‌ها با تعامل با دفتر هنر حماسی حوزه هنری انقلاب اسلامی، نگارش رمان‌هایی را آغاز کنند. قاسمعلی فراست، زهرا زواریان، علی‌اصغر عزتی‌پاک و دکتر حسین شهرستانی داوران آثار هستند که به گفته تشکری، افرادی توصیه‌پذیر نیستند. او درواقع به نگرانی یکی از خبرنگاران حاضر در نشست پاسخ داد که باتوجه‌به گرایش فکری داوران و حوزه هنری، از احتمال جهت‌دهی خاصی در نوشتن رمان‌ها پرسید.تشکری با یادآوری اینکه مبنا، اثر سترگ شاهنامه فردوسی بوده است، رویکرد رمان‌های تولیدشده را حماسی و همراه با به‌روزرسانی و معاصرسازی داستان‌ها و مواد شاهنامه وصف کرد. به گفته او، طرح‌های ارسالی برای دبیرخانه نیز تنوع داشته‌اند و تمام دغدغه‌های جهان معاصر را از انقلاب اسلامی و دفاع مقدس و مدافعان حرم تا رخدادهایی چون ١١سپتامبر و تمام چیزهایی که عرصه‌های بروز ادبیات است، دربرمی‌گیرند. طبق اظهارات دبیر علمی جایزه، استقبال از آن را در جای‌جای کشور می‌توان دید، چنان‌که نویسندگان ٢٢استان در آن حضور پیدا کرده‌اند. در این میان خراسان رضوی، تهران، اصفهان، خراسان‌شمالی، آذربایجان و گیلان بیشترین اقبال را نشان داده‌اند. در این آثار ادبیات کودک، تمایل به‌ بازی‌نویسی و حتی زمینه‌های تبدیل به فیلم‌نامه و نمایشنامه دیده می‌شود که البته این موارد در طرح‌هایی است که نتوانسته‌اند در جمع ١٧طرح نهایی قرار گیرند. برگزیدگان در دو دوره چهل‌وپنج‌روزه و در طول فعالیت‌های کارگاهی، طرح‌هایشان را به رمان تبدیل می‌کنند که از چاپ آن پشتیبانی می‌شود؛ همچنین سال آینده سه رمان به‌عنوان برنده معرفی خواهند شد.
در نشست یادشده، بهروز رحیمی، مسئول دبیرخانه جایزه، نیز با اذعان به ملی بودن نخستین جایزه داستان‌های حماسی، ابراز امیدواری کرد که دستگاه‌ها به یاری آن بیایند. او همچنین از اینکه جایزه‌ای با محوریت شاهنامه خیلی پیش از انتشار صحبت‌های اخیر آیت‌ا... جوادی‌آملی درباره شاهنامه فردوسی، کارش را در مشهد آغاز کرده است، ابراز خشنودی کرد.
هویت ملی، به‌عنوان حلقه گمشده کشور، بحث دیگری بود که رحیمی درباره آن سخن راند. او بازیابی این هویت را با بهره‌گیری از ادبیات، درقالب حماسه، شدنی دانست و قالب‌هایی چون تغزل را در این باره ناکارامد ارزیابی کرد. او حماسه را باعث سرپا ماندن انقلاب اسلامی دانست و درعین‌حال یادآوری کرد که حماسه مدنظر، از مبارزات سربه‌داران دربرابر مغولان تا مقاومت ایرانیان دربرابر دشمنانی چون روس‌ها و بعد رویدادهای انقلاب و دفاع مقدس را شامل می‌شود و محدودیت خاصی برای نوشتن رمان‌ها در این جایزه ادبی وجود ندارد.
itbaran.ir شرکت داده پردازی باران شرق توس