نسخه پی دی اف

کودکان بیوه در ازدواج دوم هم حق انتخاب ندارند؛ اظهارات دکتر کامیل احمدی، پژوهشگر اجتماعی درباره ازدواج کودکان

کودک‌همسری، مشکلی است که بعد‌از طلاق ممکن است تشدید شود و مشخص نیست بعد‌از طلاق در سنین پایین، چه‌چیزی در‌انتظار این کودکان است؛ آینده‌ای مبهم یا ازدواج ناموفقی دیگر.
مردم‌شناس و پژوهشگر اجتماعی در پاسخ به شهرآرا، با اشاره به اینکه بر‌طبق یک قاعده علمی و جهانی، ازدواج‌های کمتر از سن ١٨‌سال، ازدواج‌های چندان پایداری نیستند، می‌گوید: برخلاف نظریه مخالفان ازدواج کودکان که معتقدند ازدواج کمتر از سن ١٨‌سال، استقامت و پایداری بیشتری دارد، احتمالا ازدواج‌های این‌چنینی که به طلاق کشیده نمی‌شود، مؤلفه‌های استقلال برای نارضایتی و اعتراض را ندارد؛ یعنی در یک چارچوب سنتی مجبور به قبول شرایط و وضعیت موجود می‌شوند.
دکتر کامیل احمدی بیان می‌کند: آمارها حاکى از این هستند که ریسک‌پذیری و سوق‌یافتن به‌سمت طلاق در این ازدواج‌ها بیشتر است. معمولا ازدواج دختران کمتر از ١٨سال و به‌ویژه ١۵سال در یک چارچوب سنتی، جامعه روستایی و حومه شهری اتفاق می‌افتد و در اکثرا آن‌ها اولین خواست خانواده‌ها به‌ویژه خانواده شوهر از نوعروس این است که سریع فرزندی به دنیا آورد.وی ادامه می‌دهد: در‌واقع خانواده‌ها سن باروری را از لحاظ سنتی این‌طور در‌نظر می‌گیرند که بعد از ازدواج بهتر است یک بچه دنیا بیاید تا دختر و پسر سرگرم زندگی شوند. همچنین اعتقاد دارند هرچه سن دختر کمتر باشد، می‌تواند فرزندآوری بیشتر و بهتری داشته باشد؛ در‌‌حالی‌که یافته‌های علمی و پژشکى نوین امروز نشان می‌دهد که تبعات زایمان در سنین کودکی برای مادر و بچه بیشتر است.
احمدی می‌گوید: درصد طلاق در این‌گونه ازدواج‌ها معمولا زیاد است و این افراد در سنین کم ممکن است وارد چرخه طلاق شوند. یک دوره طولانی کشمکش خانوادگی و مشکلات فراوان روانی، جسمی و جنسی دارند و بعد‌از فروپاشی زندگی‌شان، دختربچه‌ای که بیوه شده است به‌همراه بچه‌اش، به خانه پدری برمی‌گردد. این افراد در‌صورت نداشتن خانواده، مشکلات بیشتری خواهند داشت؛ به طور طبیعی، این دختران به خانواده پدری برمی‌گردند و خانواده‌ها در چارچوب سنتی برای حفظ آبرو، دختر نوجوان خود را به‌سمت ازدواج دوم سوق می‌دهند.
این مردم‌شناس اضافه می‌کند: معمولا خانواده‌ها برای انتخاب همسر دوم فرزندشان، حساسیت و سرعت بیشتری به خرج می‌دهند، اما به‌دلیل آنکه دختران در سن کم بیوه شده‌اند، با مردان سن‌بالایی ازدواج می‌کنند که همسر اول دارند، بیوه‌مرد هستند یا ... . معمولا در ازدواج دوم نیز کودکان، حق انتخاب چندانى ندارند. ضمن اینکه از لحاظ بعد روانی شکننده‌اند و قدرت مخالفت با موج برخاسته از تعصب سنت، سرافکندگی و شکستن غرور خانواده را بعد‌‌از واقعه طلاق ندارند یا حتی ممکن است خود را بانی آبروریزی خانواده بدانند. معمولا در قاعده سنتی بدون اعتراضی دوباره تن به ازدواج می‌دهند و همان سیکل قبل دوباره تکرار می‌شود.
وی می‌گوید: معمولا این کودکان ترک تحصیل کرده‌ و دچار یک ضربه روحی و طلاق شده‌اند.
فقر اقتصادی و فقر فرهنگی، مهم‌ترین دلایل کودک‌همسری
﷯این پژوهشگر اجتماعی بیان می‌کند: بیشترین عوامل بروز، شیوع و تداوم ازدواج کودکان، فقر اقتصادی، فقر فرهنگی و سنت‌های رایج در اجتماع است که البته در ایران، مسائل شرعی و دینی نیز به آن اضافه می‌شود. کودک‌همسری در ٣١‌استان کشور وجود دارد و طی تحقیقاتی از ٧استان، طی چندساله اخیر خراسان‌رضوی بیشترین آمار را در این حوزه داشته است.وی ادامه می‌دهد: خراسان‌رضوی مشکل اتباع بیگانه دارد و مسائل سنتی در آن پررنگ‌تر است. در سه‌استان خراسان‌شمالی، جنوبی و رضوی، فقر اقتصادی و پیروی از سنت رایج در منطقه، از‌جمله دلایل کودک‌همسری است.احمدی با اشاره‌به اینکه فشار اجتماعی نیز می‌تواند منجر به ازدواج کودکان شود، بیان می‌کند: اصلاح قوانین موجود و افزایش سن ازدواج از جنبه قانونی، هم‌زمان با بسترسازی فرهنگی و آموزش والدین و جامعه‌هدف می‌تواند جواب‌گوی کلیات موضوع باشد. در خراسان‌رضوی موضوع فقر اقتصادی و فرهنگی مطرح است. همچنین سنت رایجی در برخی روستاها مانند اطراف تایباد، مناطق مرزى و حومه مشهد برقرار است که ازدواج‌های عشیره‌ای، سنتى و گاه در‌اثر فقر صورت می‌گیرد. راهکارهای رفع این مشکل باید منعطف با شرایط منطقه باشد.
itbaran.ir شرکت داده پردازی باران شرق توس