نسخه پی دی اف

امام حسن(ع)، زمینه‌ساز قیام کربلا

﷯افراد کوته‌بین، مغرض یا جاهل به سیره سیاسی امام حسن(ع) خرده می‌گیرند که چرا مانند امام حسین(ع) مبارزه نکرد و البته برخی در پی دانستن این تفاوت هستند. شاید برخی‌ها فکر کنند این تفاوت عملکرد ناشی از ٢ روحیه و مبنای متفاوت است. این اشتباه است زیرا مبنای هر‌ ٢ امام تعالیم و قوانین اسلام است. کسی که از مبحث جهاد در اسلام آگاهی داشته باشد و شرایط این ٢ امام را بسنجد به این نتیجه می‌رسد که اگر حسین‌بن‌علی(ع) جای برادرش حسن(ع) بود نیز مجبور به صلح می‌شد. برای تبیین بحث، لازم است به شرایط زمان امامت این ٢ بزرگوار اشاره‌ کنیم. امام حسن(ع) می‌فرماید: من به همان دلیل که رسول خدا(ص) با بنی‌ضمره و بنی‌اشجع و نیز با اهل مکه صلح کرد با معاویه صلح کردم. پیامبر(ص) با کفار در جنگ و نبرد بود اما زمانی هم تن به صلح داد که ‌برگرفته از همان بحث جهاد در اسلام است. امام حسین(ع) نیز در پاسخ جابر گفت که «برادرم به آنچه خدا و رسول(ص) امر کردند عمل کردند و اینک من نیز بدانچه از سوی ایشان امر شده است عمل می‌کنم». امام حسن(ع) خلیفه وقت مسلمین بود و همه به این عنوان واقف بودند. از سوی دیگر، معاویه بسیار حفظ ظاهر می‌کرد در دین‌داری و قبول اسلام، هرچند باور و یقین حقیقی نداشت. بنابراین، مردم‌ فریب این حیلت را می‌خوردند که اگر امام که به‌ عنوان خلیفه مطرح بود در پایان نبرد نابرابر و خیانت یارانش به جنگ ادامه می‌داد و به شهادت می‌رسید اسلام رو به ضعف و افول می‌گذاشت زیرا همه‌جا این‌چنین مطرح می‌شد که برخی از به‌اصطلاح مسلمانان خلیفه خود را کشتند و این پیامی برای دشمن داشت. از این رو، امام(ع) با شرایطی تن به صلح داد، هرچند معاویه به عهد خود وفا نکرد. وقتی امام حسین(ع) خروج کرد، مردم یزید را خلیفه می‌شناختند و این اگرچه غلط بود، وقتی امام(ع) به شهادت رسید، به‌ عنوان خلیفه شهید نشد بلکه او را خارجی و از دین خارج خطاب کردند که بر خلیفه وقت شوریده است. از همین رو، سپاهی انبوه از افراد بی‌بصیرت مادی‌پرست ظاهربین مقابلش قد علم کردند و در حقش ظلم‌ها روا داشتند. در کنار اینکه معاویه خود را متشرع نشان می‌داد، یزید ضد دین بود. بنابراین، در ذهن مردم، جایگاهش به‌ عنوان خلیفه متزلزل شده بود. جدا از این مسئله، کوفه زمان امام حسن(ع) از جنگ خسته و مادی‌گرا شده بود. از تعالیم اصیل اسلام به‌ واسطه رفتارهای امویان دور مانده و خوی اسلامی را از دست‌ داده بود. بنابراین آنچه امام حسن(ع) انجام داد ایجاد زمینه‌ای برای قیام امام حسین(ع) بود.
حجت‌الاسلام وحید قنبری | استاد حوزه علمیه خراسان

itbaran.ir شرکت داده پردازی باران شرق توس