نسخه پی دی اف

موزی های مدرسه رو ؛ فصل سرما باعث شیوع بیشتر شپش در دانش آموزان می شود

معصومه متین نژاد | شنیدن نام شپش احتمالا شما را به یاد دوران پارینه سنگی و زمانی که از بهداشت خبری نبود، می اندازد ولی اشتباه می کنید؛ چراکه هرساله با شروع فصل مدارس و سرما، شپش ها هم شال و کلاه می کنند و به مدرسه می روند و حضور فعالشان را بین دانش آموزان بیش از هر جای دیگر به نمایش می گذارند. البته مهدهای کودک هم از حضور این میهمان ناخوانده بی نصیب نیستند. این موضوع هم هیچ ربطی به جنس و مو و نژاد و ملیت ندارد و پایین شهر و بالای شهر هم نمی شناسد. به طورمثال همین پارسال بود که خبر شیوع این انگل فرصت طلب در بین مدارس بالای شهر تهران، همه را شوکه کرد.
ابتلا به شپش موی سر فقط مخصوص کودکان هم نیست؛ هرچند بیشترین میزان آلودگی را می توان بین کودکان چهار تا یازده ساله مشاهده کرد، یعنی چیزی نزدیک به ۶٠درصد موارد گزارش شده. همچنین آمارهای رسمی نشان می دهد که ابتلای دختران بیش از پسران است؛ رقمی حدود ٩٠ درصد و این موضوع هم به دلیل موهای بلند و نوع پوشش آن هاست که باعث می شود گاه تا مدت ها حضور شپش ها از چشم بزرگ ترها پنهان بماند. به این موضوع احساس نزدیکی زیادی را که دختربچه ها با هم دارند و باعث می شود گاهی لوازمی مانند گل سر، پنس یا شانه شان را با هم به اشتراک بگذارند، اضافه کنید.
درهرصورت باید بدانید که خطر ابتلا به شپش همیشه درکمین است، به ویژه اگر بچه مدرسه ای هم داشته باشید. ابتلا به آن هم نه ترس دارد و نه خجالت. فقط باید آن را هرچه سریع تر بشناسید و درصورت ابتلا بدون درنگ نیست و نابودشان کنید. دکتر سرورالزمان فامیلی، متخصص پوست و مو، دراین باره به ما اطلاعاتی می دهد که به طورحتم مطالعه آن مفید و مؤثر خواهد بود.
شناسنامه این انگلz
بهتر است پیش از هرچیزی با این انگل آشنا شوید. شپش سر، حشره ای است با شش پا و دو شاخک به رنگ سفید مایل به خاکستری تا قرمز (به دلیل مکیدن خون) که تا ٣میلی متر هم قد می کشد. این حشره درمیان موها تخم می گذارد. تخم ها محکم و به صورت مایل به موها می چسبد و تشخیص آن ها از شوره سر به راحتی امکان پذیر نیست.
تخم شپش «رشک» نام دارد و بیضی شکل و سفیدرنگ و به اندازه ته سنجاق است و به مو و درز لباس ها به شدت می چسبد.
� شپش سر در بیشتر مواقع به شکل فرد به فرد و با تماس سر سرایت می کند. سرایت از طریق روش های دیگر مانند کلاه، شانه یا بالش شیوع کمتری دارد و انتقال از طریق استخر هم ممکن نیست.
�حدود ۳۰ ثانیه طول می کشد که یک شپش از یک سر به سر دیگر منتقل شود. شپش موی سر از حیوانات سرایت نمی یابد.
�شپش با نیش زدن ۲ تا ۳ بار در روز، از خون کف سر تغذیه می کند؛ برای همین در عرض یک یا دو روز دور از سر انسان هم می میرد.
�هر شپش روزانه ۱۰تخم می گذارد. تخم ها بعد از ۸ تا ۱۰روز باز می شوند.١٠روزه هم بالغ می شوند و حدود ۴ تا۶ هفته عمر می کنند. ولی اگر به هر دلیلی تخم ها تا یک ماه باز نشوند، دیگر باز نخواهند شد.
� شیوع شپش در مناطق شهری معمولا بیشتر از روستاها گزارش می شود. زمانی که شیوع شپش در جامعه زیاد باشد، حتی صندلی اتوبوس و تاکسی هم در انتقال و انتشار آن نقش دارند.
تشخیص شپش سرz
در بیشتر نمونه های گزارش شده از ابتلا به شپش، خبری از خود شپش نیست؛ یعنی تخم و رشک آن را بیشتر می توان دید که تشخیص آن هم از شوره سر کمی سخت است. اما باید بدانید که به دنبال ابتلا به شپش سر خارش هم ایجاد می شود. درحقیقت تنها علامت بیماری و نیز علت مراجعه بیمار در بیشتر اوقات همین خارش سر است. اما قطعی ترین راه تشخیص، همین است که رشک یا تخم یا خود شپش را در موی سرتان ببینید. اگر فرد آلوده هنگام شانه زدن موها با شانه ریز، آن را روی یک حوله سفید خم کند، تشخیص شپش ها برایش بسیار آسان تر خواهد بود.
� تخم ها با شانه کردن از مو جدا می شوند ولی رشک وقتی به موی سر بچسبد با فشار دادن هم از مو جدا نمی شود. درعوض پوسته سر به راحتی با دست کشیدن از مو جدا خواهد شد.
� شپش ها جاهای تاریک و گرم را دوست دارند؛ به همین دلیل در موی سر، جایی نزدیک به جمجمه زندگی می کنند؛ منطقه ای که شامل گردن تا قسمت بالای سر و شقیقه هاست.
�اگر فردی برای اولین بار به شپش سر مبتلا شود، خارش پس از ٢ تا ۶هفته بعد از عفونت بروز می کند، ولی در ابتلا های بعدی، خارش بعد از ۲۴ تا ۴٨ساعت بعد شروع می شود.
�قرمزی، عفونت، پوسته ریزی به ویژه در پشت سر و گوش، مختصری بی قراری، بزرگی غدد لنفاوی و عفونت های میکروبی ثانویه از علائم شایع شپش سر است.
مناسب ترین برخوردz
با وجود آنچه گفته شد، نباید خیلی نگران باشید؛ چراکه این مشکل با درمان صحیح و بموقع بلافاصله برطرف خواهد شد. طرح این موضوع هم فقط زنگ خطری است که شما یادتان باشد دست کم هفته ای یک بار موهای خودتان و کودکانتان را به ویژه اگر مدرسه ای یا مهدکودکی هم باشد، کنترل کنید. یادتان باشد که شامپو کردن معمولی باعث ازبین رفتن یا پیشگیری از شپش نخواهد شد و نیاز است که پس از تشخیص بدون درنگ درمان را شروع کنید. درصورتی که شدت ابتلا هم زیاد باشد، حتما باید به پزشک مراجعه کنید.
�استفاده از شامپو پرمترین و لیندان و کوتاه کردن مو -نیازی به تراشیدن مو نیست- برای از بین بردن شپش مؤثر است. اگر درمان شپش به خوبی انجام نشود، امکان بازگشت دوباره آن وجود دارد.
�در کنار استفاده از شامپو برای رشک زدایی، باید از شانه های دندانه ریز استفاده کرد. آغشته کردن موها به سرکه این کار را تسریع می کند.
�درصورت ابتلا حتما اطرافیان فرد آلوده را مطلع کنید، چون این درمان باید گروهی و خانوادگی انجام شود تا امکان سرایت دوباره از بین برود، ولی نیازی به جداسازی افراد آلوده نیست.
�تمام وسایل فردی شخص و همه اعضای خانواده او مانند حوله، برس و ملحفه و درصورت شدید بودن آن کف زمین، فرش، موکت، پتو و هرجایی را که امکان دارد، به تخم شپش آلوده شده باشد، باید تمیز کنید.
� اگر آلودگی شدید باشد، بهتر است به مدت ٣٠دقیقه لباس ها و ملحفه هایتان را در آب جوش بجوشانید و از اتو و خشک کُن برای خشک کردن آن ها استفاده کنید.
�وسایل شخصی و بهداشتی بیمار را که نمی توان آن ها را شست، ٢ تا ۴ هفته در کیسه نایلون دربسته بگذارید؛ با این کار شپش های احتمالی موجود در آن ها از بین خواهد رفت.
� استفاده از بعضی مواد در دسترس در منزل مانند وازلین و سس مایونز برای خفه کردن شپش و تخم آن و کمک به از بین رفتن کامل بیماری نیز مؤثر است.
۶٠٠٠٠٠٠
سالیانه حدود ۶میلیون نفر، آلوده به شپش در آمریکا گزارش می شود
١٩۶٠
شیوع شپش از اواسط دهه ١٩۶٠ در دنیا افزایش یافت
٨٠%
شیوع شپش در کشورهای مختلف تا ٨٠درصد متغیر است
١۶%
شیوع شپش در مدارس کشورهای مختلف به طور متوسط ١۶درصد گزارش شده است
شیوع این بیماری در چند کشور مختلف
انگلستان
٢٨.٣ درصد
استرالیا
٣٣.٧ درصد
جزایر کره
٣٧.٢ درصد
فرانسه
١٥ درصد
ایران
١٠درصد


itbaran.ir شرکت داده پردازی باران شرق توس