نسخه پی دی اف

آجیلَ ‌گران به کام دِگران ؛ گرانی آجیل خریداران داخلی را بهت زده کرده اما گردشگران خارجی مشهد هنوز خرید می کنند

﷯«پسته اکبری دست‌چین، ٢٢۵ هزار تومان»، «پسته احمد‌آقایی خام ١۶۴ هزار تومان»، «بادام هندی درشت١٨١ هزار و ۵٠٠ تومان»، «آجیل مغز سنتی ١٩٠ هزار تومان»، «آجیل هفت‌مغز ١۴٠ هزار تومان»... این‌ها تنها چند نمونه از قیمت‌های آجیل بازار مشهد در نزدیکی شب یلداست؛ قیمت‌هایی که نسبت به سال گذشته حداقل ٣ برابر شده است. برای این رقم‌های سربه‌فلک کشیده هم تاکنون دلایل مختلفی بیان شده است؛ برخی معتقدند ٩٠ درصد آجیل صادراتی است و همین مسئله باعث شده تا قیمت آن همراه با افزایش قیمت دلار در یک سال اخیر تغییر کند.

﷯ بهانه‌های گرانی آجیل
فعالان بازار به نوسانات قیمت دلار در سال ١٣٩١ استناد می‌کنند و می‌گویند آن زمان هم قیمت انواع آجیل ٣ برابر شد. اکنون نیز افزایش قیمت دلار باعث شده‌است انواع آجیل در آستانه شب یلدا گران شود. اکنون قیمت انواع پسته و آجیل صادراتی بین ١٠ تا ٢٠ دلار است. بر این اساس اگر هر دلار در بازار آزاد ١٢ هزار تومان قیمت داشته باشد، هر کیلو آجیل صادراتی بین ١٢٠ هزار تا ٢۴٠ هزار تومان قیمت دارد. در این میان برخی نیز به کاهش تولید اشاره می‌کنند و این مسئله را عامل گرانی‌ها می‌دانند. البته آمارها نیز این ادعاها را تأیید می‌کند. سال گذشته ١٨٠ هزار تن پسته در کشور تولید شده بود و این رقم امسال به ۶٠ هزار تن کاهش یافته است.
گفته می‌شود گرانی‌های اخیر باعث کاهش شدید تقاضا در بازار آجیل مشهد شده است، به طوری که در آستانه شب یلدا شهروندان ترجیح می‌دهند یا آجیل خریداری نکنند و یا اینکه آجیل‌هایی با عیار مرغوبیت کمتر بخرند.

﷯ توریست‌ها بیشتر می‌خرند
«شکر خدا فروش بهتر شده است»؛ این جمله‌ای است که یکی از فروشندگان آجیل در اطراف حرم درباره وضعیت بازار این روزهای آجیل و خشکبار می‌گوید، جمله‌ای که البته کمی هم جای تعجب دارد. او می‌گوید: این روزها توریست‌های خارجی چند‌برابر سال گذشته آجیل خریداری می‌کنند. برای همین افت تقاضای داخلی جبران شده است. او برای توضیح صحبتش مثالی هم می‌آورد. سال گذشته زائر خارجی ١٠ هزار دینار می‌داد و ۶ تراول ۵٠ هزار تومانی می‌گرفت، اما حالا ٢٠ تا تراول می‌گیرد، برای همین وقتی وارد فروشگاه می‌شوند، به راحتی آجیل خریداری می‌کنند. البته این فروشنده وضعیت خریدهای داخلی را بسیار کم می‌داند و می‌گوید: زائران داخلی و یا مشهدی‌ها تا قیمت‌ها را می‌شنوند، تعجب می‌کنند. اصلا باور نمی‌کنند پسته کیلویی ٢٠٠ هزار تومان شده باشد. حق هم دارند؛ سال گذشته همین موقع آجیل خوب ٧٠ تا ٨٠ هزار تومان بود، حالا ١٨٠ هزار تومان شده است.

﷯ خریدهایی که گرمی شد
این فروشنده ادامه می‌دهد: سال گذشته کفِ خرید نیم کیلو بود، اما حالا مردم گرمی خرید می‌کنند.
یکی دیگر از فروشنده‌ها که قیمت آجیلش مناسب‌تر از بقیه فروشگاه‌هاست، می‌گوید: پسته و فندق را با آجیل‌های ارزان‌قیمت‌تر مخلوط می‌کنیم تا قیمت مناسب‌تر شود؛ این روزها این نوع آجیل‌ها تقاضای بیشتری دارد.
«٢١٠ هزار تومان پول آجیل، واقعا پول زور است»؛ این را یکی از شهروندانی که برای خرید آجیل به بازار آمده است می‌گوید و در تأیید حرف خودش می‌گوید نان شب نیست که واجب باشد، نمی‌خوریم اما با حسرت بچه‌هایمان چه کنیم؟ او می‌گوید که ترجیح می‌دهد امسال شب چله بیشتر به جای آجیل، خشکبار بخرد و البته برای خالی نبودن عریضه مقداری آجیل مخلوط ارزان قیمت هم خریداری کند تا شرمنده بچه‌هایش نشود.
خانم نمازی یکی دیگر از افرادی است که برای خرید آجیل به بازار آمده است. او یک جمله برای وضعیت بازار می‌گوید: «آجیل نان شب نیست، اما ترازویی است برای سنجیدن دارا و ندار، داراهایی که اگر قیمت‌ها باز هم بیشتر شود، همچنان می‌خرند و افرادی که مدام بر حسرت‌هایشان افزوده می‌شود.»
او می‌گوید برای فرزند کوچکم آجیل می‌خرم. مسئولان مهد کودک گفته‌اند در هفته یکی‌دو روزی به بچه‌ها آجیل بدهید. مانده‌ام با این قیمت‌ها چطوری می‌توانیم از عهده‌اش بربیاییم. این روزها آجیل بیشتر از اینکه مشکل‌گشا باشد، مشکل‌ساز شده است.
برای تکمیل گزارش سری به یکی از فروشگاه‌های معروف آجیل‌فروشی مشهد می‌زنیم، فروشگاهی که همواره به عرضه بهترین آجیل‌ها مشهور است. فروشگاه پر است و مشتری‌ها در حال خرید. برخی از هر آجیلی چند‌کیلو و برخی هم آجیل مرغوب در بسته‌های شیک خریداری می‌کنند. این روزها فشار گرانی بر روی دوش حقوق‌بگیران است، قدرت خرید افرادی که درآمد ثابتی دارند و حالا با کاهش ارزش پول ملی به شدت کاهش یافته است. جای تعجب هم ندارد، حالا که آجیل و خشکبار گران شده، طبقات متوسط این محصولات را از سبد مصرفی خود حذف می‌کنند، نه آن‌هایی که نوسانات نرخ دلار دارایی‌هایشان را چند‌برابر کرده است.

﷯ بازار آجیل در رکود
با‌این‌حال نایب‌رئیس اتحادیه آجیل و خشکبار مشهد معتقد است بازار آجیل مشهد در آستانه شب یلدا شرایط خوبی ندارد. علی حسن‌پور به شهرآرا می‌گوید: آجیل در بازار مشهد در یکی‌دو هفته اخیر نه افزایش قیمت داشته و نه ارزان شده بلکه به دلیل افزایش ٢ تا ۴ برابری قیمت‌ها نسبت به سال گذشته و کاهش قدرت خرید مردم بازار با کاهش تقاضا مواجه شده است. قیمت پسته در سال گذشته کیلویی تا ۵٠ هزار تومان بود و اکنون به ١٠٠ تا ١۶٠ هزار تومان رسیده است. این شرایط بازار آجیل را در آستانه شب یلدا با رکود شدیدی مواجه کرده است. وی با اشاره به اینکه افزایش حضور زائران عرب در مشهد تأثیر چندانی بر بازار آجیل نداشته است، می‌افزاید: میزان خرید این افراد در مقایسه با بازار مصرف داخل چندان زیاد نیست. ضمن اینکه در این مدت و به دنبال کاهش ارزش پول ملی شاهد افزایش حضور زائران عراقی در مشهد بوده‌ایم که از نظر تمکن مالی از شهروندان خودمان شرایط بهتری ندارند. معمولا زائران بحرینی و قطری از قدرت خرید بالایی برخوردارند که این افراد نیز بیشتر به ییلاقات اطراف مشهد برای خرید آجیل مراجعه
می‌کنند.
مدیر بازرسی و نظارت اصناف خراسان رضوی نیز در این باره به شهرآرا می‌گوید: افزایش قیمت آجیل به نسبت سال گذشته به ویژه در برخی اقلام مانند پسته خیلی زیاد بوده است. یکی از دلایل این امر به کاهش شدید تولید ناشی از آفت‌زدگی محصولات برمی‌گردد که با کاهش عرضه موجب افزایش قیمت چشمگیر پسته و آجیل شده است.
امیر دلداری با اشاره به آخرین آمار تخلفات فروشگاه‌های عرضه آجیل و خشکبار که طی گشت‌های نظارتی اتاق اصناف مشاهده شده‌اند می‌گوید: در ۴ ماهه اخیر یعنی مرداد، شهریور، مهر و آبان‌ماه امسال ١۴۵٠ فقره بازرسی از واحدهای صنفی آجیل و خشکبار از واحدهای صنفی صورت گرفته است که تعداد ١٧٨ فقره فرم گزارش بازرسی به سازمان تعزیرات حکومتی ارسال شده است. مبلغ ریالی این تخلفات ۵٧٣ میلیون ریال و بیشترین تخلفات در حوزه‌های گران‌فروشی، درج نشدن قیمت، صادر نشدن صورت‌حساب و تقلب
بوده است.

itbaran.ir شرکت داده پردازی باران شرق توس